تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ بِاللَّيْلِ وَ النَّهارِ سِرًّا وَ عَلانِيَةً فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَ لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ (274)
ترجمه
آنانکه انفاق ميکنند مالهاى خودشان را در شب و روز پنهان و آشکار پس مر آنها را است مزدشان نزد پروردگارشان و نه بيمى بر ايشان است و نه ايشان اندوهناک ميشوند..
تفسير
در مجمع و جوامع از ابن عباس نقل فرموده که اين آيه در شأن امير- المؤمنين (ع) نازل شده است که چهار درهم داشت يکى را در شب انفاق نمود و يکى را در روز و يکى را در سرّ و يکى را آشکار و فرموده اين روايت از حضرت باقر و حضرت صادق عليهما السلام هم نقل شده است و عياشى اين روايت را از ابو اسحق نقل نموده بعلاوه آنکه چون اين خبر به پيغمبر (ص) رسيد از امير المؤمنين (ع) سبب را سؤال نمود جواب عرض کرد براى انجاز وعده خدا و در کافى و عياشى از حضرت صادق (ع) نقل نموده که اين آيه راجع بزکوة نيست و بنظر حقير تصريح باين چهار قسم براى آنستکه معلوم شود حسن انفاق در هر حال تا اگر کسى خيال انفاق در روز داشته باشد بشب نيندازد و اگر شب عازم است بروز نيندازد و اگر علتى پيش آمد کرد نگويد بهتر آنستکه در خفيه دهم و همچنين بعکس خلاصه آنکه اين امر حسن ذاتى مطلق دارد و زمان و مکان و کميت و کيفيت را نبايد مانع از اصل عمل و تسريع در آن قرار داد و آنانکه متصف بصفت حسنه جود و کرمند اين ملاحظات را نمىکنند و امساک از عطا نمى نمايند و خوف از فقر ندارند ميدانند خدا آنها را درمانده نخواهد کرد و باضعاف مضاعف عوض ميدهد چون اطمينانشان بکرم خدا زياد است و قبح بخل در نظرش مجسم است و کرم بمقتضاى طبع از آنها بروز مينمايد لذا تفکر در نتيجه آن نميکنند تا خوف حاصل شود و از اين عمل چون ملايم با طبعشان است لذت ميبرند و خوشحال ميشوند و محزون نميگردند و خداوند هم به کرم خود با آنها معامله خواهد فرمود.