«حطام» به معنى شکستن و خرد شدن و «تَفَکَّهُونَ» به معناى ميوه خوردن، فکاهى گفتن و تعجب و پشيمانى آمده است. «مغرمون» از «غرامت» به معناى پرداخت خسارت و زيان ديدن است.
اگر کمى دقّت کنيم، زمين، بدن انسان را به خاک تبديل مىکند ولى بذر را به خاک تبديل نمىکند. دانه درون زمين دو حرکت متضاد دارد، ساقه به سوى بالا و ريشه به سوى پايين مىرود. ريشه، مواد غذايى را جذب و ساقه، موانع خود را حتى اگر سفت باشد دفع مىکند.
يک دانه به چند خوشه تبديل مىشود و توليد مثل مىکند.
هر نوع تغيير و تحوّلى در طبيعت، براى خداوند يکسان است. حيات يا مرگ موجودات، شيرينى يا تلخى آب، همه در نزد قدرت خداوند يکسان است. خَلَقْناکُمْ ... قَدَّرْنا بَيْنَکُمُ الْمَوْتَ، نَحْنُ الزَّارِعُونَ ... لَجَعَلْناهُ حُطاماً، تَشْرَبُونَ ... جَعَلْناهُ أُجاجاً
يکى از راههاى خداشناسى، فرض خلاف وضع موجود است، چنانکه گفتهاند: «تعرف الاشياء باضدادها» يعنى با تصور ضدّ هر چيزى، جايگاه و اهميّت آن چيز مشخص مىشود، مثلًا: اگر هر يک از شب يا روز طولانى شود، اگر آبها به زمين فرو رود، اگر کشتها همه خار شود، اگر آبها تلخ شود و ... چه کسى مىتواند آن را به وضع موجود تبديل کند؟
آرى اگر انسان به اين نکته توجّه داشته باشد که هر چه دارد، هر لحظه در معرض تغيير و نابودى است و به پيامدهاى از دست دادن آنها بيانديشد، ارزش نعمتهاى موجود را بهتر درک خواهد کرد و به لطف و قدرت الهى بيشتر پىمىبرد.