تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
يَمْحَقُ اللَّهُ الرِّبا وَ يُرْبِي الصَّدَقاتِ وَ اللَّهُ لا يُحِبُّ کُلَّ کَفَّارٍ أَثِيمٍ (276)
يَمْحَقُ اللَّهُ الرِّبا: محو و نيست و نابود گرداند خدا مال ربوى را و مى‌برد برکت آن را که هر چند بسيار باشد عاقبت نقصان و خسران به آن طارى شود. ابن عباس گويد: هر که از آن مال صدقه دهد يا در جهاد و حج صرف کند، قبول نشود، و اين کمال نقصان است. وَ يُرْبِي الصَّدَقاتِ:
و لکن بعکس زياد فرمايد و برکت دهد خدا صدقات را هر چند کم باشد، اجر آن را در آخرت زياد و در دنيا به صاحب مال برکت عطا فرمايد.
تمثيل: علماء اخلاق فرموده‌اند: مثل مال ربوى مانند بدر است که در مشاهده کثير النور، لکن به مرور نقصان در او راه يافته تا به محاق مى‌رسد.
همچنين مال ربوى به صورت زياد و لکن کم‌کم کسر شده تا به حدى که زوال و فناء و نيست شود به سبب بى‌برکتى، اما به عکس صدقات مانند هلال است که در انظار قليل النور و بتدريج در تزايد تا بمرتبه بدر رسد، همچنين صدقات در ظاهر قليل، لکن در باطن ازدياد ثواب تا به حدى که مقدار آن احصا نتوان نمود.
وَ اللَّهُ لا يُحِبُّ کُلَّ کَفَّارٍ أَثِيمٍ: و خداوند دوست نمى‌دارد هر ناسپاسى را که مستحل ربا و مصر بر تحليل محرمات و منهمک باشد بر ارتکاب معاصى.
در منهج- حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم به اصحاب خطاب نمود: انّ اللّه يقبل الصّدقات و لا يقبل منها الّا الطّيّب و يربّيها لصاحبها
تفسير اثنا عشرى، ج1، ص: 506
کما يربّى احدکم مهره و فصيله حتّى انّ اللّقمة لتصير مثل احد «1» بدرستى که حق تعالى قبول فرمايد صدقات را، و قبول نفرمايد از آن را مگر حلال را که به طيب نفس و محض اخلاص ادا شود و تربيت نمايد آن را، چنانچه يکى از شما کرّه اسب يا شتر بچه را پرورش دهد تا آنکه لقمه صدقه به مرتبه کوه احد گردد.