اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
يُولِجُ اللَّيلَ فِي النَّهارِ وَ يُولِجُ النَّهارَ فِي اللَّيلِ وَ هُوَ عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ «6»
داخل ميکند شبرا در روز و داخل ميکند روز را در شب و او عليم است بذات صدور.
يُولِجُ اللَّيلَ فِي النَّهارِ وَ يُولِجُ النَّهارَ فِي اللَّيلِ نظر به اينکه خداوند تبارک و تعالي از براي زمين دو نحوه حرکت قرار داده حرکت وضعي و حرکت انتقالي حرکت وضعي دور خود ميگردد در خطّ معدّل تشکيل شب و روز ميدهد آن قسمت که مقابل شمس است روز ميشود و آن قسمت که بر خلاف شمس است شب و اگر اينکه حرکت را نداشت يک قسمت زمين دائما روز بود و يک قسمت دائما شب بود و سکونت در او ممکن نبود، و يک حرکت انتقالي دارد در منطقة البروج دور کره شمس تشکيل سال و ماه ميدهد و اينکه دو دائره در دو نقطه تقاطع دارند اول فروردين که اوّل حمل باشد و اول مهر که اوّل ميزان است شب و روز مساوي ميشود، و در دو نقطه تباعد دارند بيست چهار درجه که منتهاي بعد آنها است که اوّل سرطان باشد که تير است و اوّل جدي که دي است هر چه از اول فروردين ميگذرد روز بر شب زيادتي پيدا ميکند تا اوّل تير سپس رو بنقصان ميرود تا اول مهر که مساوي ميشود، و از اوّل مهر شب زيادتي پيدا ميکند تا اوّل دي که منتهي زيادتي است، سپس رو بنقصان ميگذارد تا اوّل فروردين که مساوي ميشود لذا ميفرمايد: داخل ميکنم شب را در روز از شب کسر ميگذاريم و بروز ميافزاييم و بعکس از روز کسر ميگذاريم و بشب ميافزاييم و باين زيادتي و نقصان تشکيل فصول ميدهيم بهار تابستان خريف زمستان جلّ الخالق و فوايد هر يک از اينکه فصول محسوس و مشاهد و معلوم است.
جلد 16 - صفحه 421
وَ هُوَ عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ از خيالات قلبيّه و مقاصد باطنيّه و اخلاق نفسانيه چيزي از علم او برون نيست چنانچه قبلا بيان شد