سوره حدید(الحديد)، آیه ۶ · جزء ۲۷ · صفحه ۵۳۸
يُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهَارِ وَ يُولِجُ النَّهَارَ فِي اللَّيْلِ وَ هُوَ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ
شب را در روز میکند و روز را در شب؛ و او به آنچه در دل سینهها وجود دارد داناست.
معنی کلمات و عبارات
«یُولِجُ»: داخل میگرداند (نگا: حج / ، لقمان / ). «ذَاتِ الصُّدُورِ»: (نگا: آلعمران / و مائده /
نزول
سال ۱۶ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۹ رویداد)
- جنگ خندق (احزاب)مرتبط با نزول
۵ هجرت · مدینه - کشته شدن ابورافع
16 بعثت · خیبر - واقعه الرجیع
16 بعثت · الرجیع - نبرد حمراءالاسد
16 بعثت · حمراءالاسد - فاجعه بئرمعونه
16 بعثت · بئرمعونه - سریه زید به قرده
16 بعثت · قرده - سریه قطن
16 بعثت · قطن - اخراج بنینضیر از مدینه
16 بعثت · مدینه - پیمانهای خویشاوندی برای تحکیم روابط قبایل
16 بعثت · مدینه
نکات آیه
۱ - نظام تغییر فصول و کم و زیاد شدن ساعات شب و روز در طول سال، تحت حاکمیت اراده خداوند «یولج الّیل فى النهار و یولج النهار فى الّیل»
«إیلاج» (مصدر «یولج») به معناى داخل کردن است. برداشت یاد شده بدان احتمال است که مقصود از «یولج اللیل فى النهار» (شب را در روز داخل مى کند)، این باشد که او از مقدار شب مى کاهد و بر مقدار روز مى افزاید و مقصود از «یولج النهار فى اللیل» (روز را در شب داخل مى کند) این باشد که او از مقدار روز مى کاهد و بر مقدار شب مى افزاید.
۲ - آمد و شد شب و روز و جاى گزینى مستمر هریک به جاى دیگر، نمودى از حاکمیت اراده الهى بر نظام طبیعت «یولج الّیل فى النهار و یولج النهار فى الّیل»
مراد از «یولج اللیل فى النهار...» مى تواند این باشد که خداوند، روز را مى برد و شب را جایگزین آن مى کند و نیز شب را مى برد و روز را به جاى آن قرار مى دهد. برداشت یاد شده بر پایه این احتمال است.
۳ - خداوند، به اسرار نهان در درون سینه ها آگاهى کامل دارد. «و هو علیم بذات الصدور»
۴ - سینه مردمان، صندوق اسرار آنان است. «و هو علیم بذات الصدور»
تفسیر (۹)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
منشأ تغییر فصلهای سالمنشأ تغییر مدت روزمنشأ تغییر مدت شبجایگاه رازگردش شب و روزنقش سینهنشانه های اراده خداآثار حاکمیت خدانشانه های حاکمیت خداآثار اراده خداعلم غیب خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۷)
- امد و رفت شب و روز، از ایههای خدا+۱۱ آیه
- تهدید شدن گناهکاران از جانب خدا، به کیفر و عذاب+۱ آیه
- نظام تغییر فصول و کم و زیاد شدن ساعات شب و روز، از دلایل حاکمیّت الهی+۱ آیه
- توالی روز و شب، تنها به اراده خداوند+۸ آیه
- تفاوت روز و شب در کوتاهی و بلندی، از نشانه های قدرت خداوند+۷ آیه
- گردش منظّم و دقیق شب و روز، نشانه حرکت زمین+۱۱ آیه
- سینه ها، مخزن اسرار ادمیان+۶ آیه
- نوسان در مدّت شب و روز و جایگزینی ان دو با یکدیگر، از سوی خداوند+۶ آیه
- اداره و تدبیر امور جهان، برخاسته از اثار علم خدا+۴ آیه
- خلقت اسمانها و زمین در شش روز، بر اساس علم خداوند+۳ آیه
- گردش شب و روز، بر اساس اگاهی خدا
- اگاهی خداوند، به امور نفسانی و اسرار نهان انسانها+۴ آیه
- علم خداوند به اسرار و رازهای نهفته در درون و اندیشه های قلبی انسانها+۶ آیه
- علیم / اسماوصفات+۶ آیه
- قلب ادمی مخزن اسرار او+۶ آیه
- اگاهی خداوند از اسرار قلبها+۶ آیه
- مُولج النّهار/ اسماوصفات+۴ آیه