تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ ما لَکُمْ لا تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الرَّسُولُ يَدْعُوکُمْ لِتُؤْمِنُوا بِرَبِّکُمْ وَ قَدْ أَخَذَ مِيثاقَکُمْ إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ «8»
وَ ما لَکُمْ: و چيست شما را اى اهل کفر و شرک، لا تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ: ايمان نمى‌آوريد و اقرار نمى‌کنيد به خدا و به يگانگى او، وَ الرَّسُولُ يَدْعُوکُمْ: و حال آنکه پيغمبرى که فرستاده او است مى‌خواند شما را به حجت و برهان، لِتُؤْمِنُوا بِرَبِّکُمْ: تا ايمان آريد به پروردگار خود؛ يعنى چه خواهيد کرد در ترک ايمان، در حالتى که پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم شما را به آن دعوت مى‌کند و بر آن بينه مى‌نمايد و کتاب ما را که ناطق است به براهين و حجج بر شما مى‌خواند. وَ قَدْ أَخَذَ مِيثاقَکُمْ: و بتحقيق فراگرفته است خداى [از شما، پيمان] شما را قبل از اين دعوت، که آن نصب ادله و تمکين شما در تفکر و ازاحه علل است؛ و چون شما را بعد از ادله عقول و بينه رسول، عذرى و مانعى نيست، پس چيست شما را نگرويدن و تصديق ننمودن به خدا و رسول. نزد بعضى مراد به ميثاق، روز است، يعنى خدا در آن روز از شما عهد گرفت به اقرار ربوبيت و نفى شريک از ذات سبحانى او، و پيغمبر شما را دعوت به آن نمايد. إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ: اگر هستيد تصديق نمايندگان و به حق باورندگان، و اکنون که ظاهر است اعلام حق و واضح است براهين آن، پس چرا ايمان نياوريد.
تنبيه: آيه شريفه به تمام منکرين اسلام و معاندين قرآن در هر عصر و زمان به لسان ناطق براى الزام حجت اعلام فرمايد بدين تقرير: براى تحقق و ثبوت امرى دو مقدمه لازم باشد: يکى وجود مقتضى، و ديگر مانع مفقود باشد. و در ايمان شما منکرين، مقتضى، موجود است که آن اعطاى عقل و تمکين و ظهور حجت و برهان بر حقانيّت باشد و مانع عقلى هم مفقود است، پس چرا تعقل نمى‌کنيد در حجج ظاهره و آيات بينه تا مهتدى شويد. بنابراين مانع از ايمان آوردن شما نيست مگر عناد و لجاج و انکار، و اين دور از انصاف است.
جلد 13 - صفحه 18