تمام برنامه‌هاى الهى بر اساس حکمت و دليل است، گرچه تنها گوشه‌اى از آنها براى ما بيان شده است، از جمله:
1. دليل نبوّت، نجات مردم است. «لِيُخْرِجَکُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ»
2. دليل نماز، ياد او و تشکر از اوست. «أَقِمِ الصَّلاةَ لِذِکْرِي» «1»
3. دليل روزه، تقواست. کُتِبَ عَلَيْکُمُ الصِّيامُ ... لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ «2»
4. دليل حج، حضور و شرکت در منافع و مناسک حج است. «لِيَشْهَدُوا مَنافِعَ لَهُمْ» «3»
5. دليل جهاد، رفع فتنه و حفظ مکتب است. «حَتَّى لا تَکُونَ فِتْنَةٌ» «4»
6. دليل قصاص، زندگى شرافتمندانه است. «وَ لَکُمْ فِي الْقِصاصِ حَياةٌ» «5»
7. دليل حجاب، تزکيه و تطهير قلوب است. «ذلِکُمْ أَطْهَرُ لِقُلُوبِکُمْ وَ قُلُوبِهِنَّ» «6»
8. دليل زکات، پاکى است. «خُذْ مِنْ أَمْوالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ» «7»
9. دليل تحريم شراب و قمار، بازماندن از راه خداست. «يَصُدَّکُمْ عَنْ ذِکْرِ اللَّهِ وَ عَنِ الصَّلاةِ» «8»
نجات بشر از تاريکى‌هاى جهل و ظلم و شرک و خرافه و تفرقه، تنها در گرو روى‌آوردن به نور وحى است. «کِتابٌ أَنْزَلْناهُ إِلَيْکَ لِتُخْرِجَ النَّاسَ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ» «9»
کلمه «إِنَّ»، حرف لام، جمله اسميه و صيغه مبالغه در جمله «إِنَّ اللَّهَ بِکُمْ لَرَؤُفٌ رَحِيمٌ» بيانگر آن است که رأفت و رحمت الهى، دائمى، عميق، گسترده و حتمى است.
«1». طه، 14.
«2». بقره، 183.
«3». حج، 28.
«4». بقره، 193.
«5». بقره، 179.
«6». احزاب، 53.
«7». توبه، 103.
«8». مائده، 91.
«9». ابراهيم، 1.
جلد 9 - صفحه 460