اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
يا أَيُّهَا الَّذِين‌َ آمَنُوا اتَّقُوا اللّه‌َ وَ ذَرُوا ما بَقِي‌َ مِن‌َ الرِّبا إِن کُنتُم مُؤمِنِين‌َ (278)
اينکه آيه راجع بکسانيست که معامله ربوي کرده‌اند يعني قرض داده بشرط زياده و هنوز مدّت سر نيامده اگر قرض در زمان کفر بوده و قبل از انقضاء مدّت اسلام آورده آنچه در زمان کفر زياده گرفته حلال و از زمان اسلام بايد باصل رأس المال اکتفاء کند و از زياده صرفنظر کند.
و همچنين مؤمنين صدر اسلام که قبل از نزول آيات ربا قرض داده و قبل از انقضاء مدّت آيات نازل شده آنچه قبل از نزول گرفته حلال و امّا بعد از نزول آيات بايد زياده نگيرد و باصل مال اکتفاء کند.
و همچنين کساني که بعد از نزول آيات علما عمدا يا جهلا معامله ربوي کردند سپس عالم شدند يا نائب بايد باصل مال قناعت کنند و زياده نگيرند و آيه عموم دارد تمام اينها را شامل ميشود و لو شأن نزولش بعض مصاديق خاصه باشد و لذا ميفرمايد يا أَيُّهَا الَّذِين‌َ آمَنُوا که کفّار از اينکه خطاب خارج هستند اتَّقُوا اللّه‌َ بپرهيزيد و از محرّمات الهي اجتناب کنيد و مخالفت اوامر او را نکنيد که يکي از مصاديق آن وَ ذَرُوا ما بَقِي‌َ مِن‌َ الرِّبا است ترک کنيد آنچه از ربا باقي مانده.
إِن کُنتُم مُؤمِنِين‌َ اگر ايمانتان حقيقت داشته باشد، اشاره به اينکه اگر دست از ربا برنداشتيد و باين آيات قرآنيّه معتقد نشديد و بي‌اعتنايي کرديد ايمان شما
جلد 3 - صفحه 71
حقيقت ندارد و کافر ميشويد اگر مستحل باشيد.
و در بسياري از واجبات و محرمات اينکه شرط شده که تارک اينکه واجب يا فاعل اينکه حرام ايمان ندارد يا بي ايمان ميميرد.