تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ اتَّقُوا يَوْماً تُرْجَعُونَ فِيهِ إِلَى اللَّهِ ثُمَّ تُوَفَّى کُلُّ نَفْسٍ ما کَسَبَتْ وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ (281)
بعد از ذکر اوامر و نواهى، تحذير فرمايد از تعدى به حدود و احکام و تذکر به قيامت و پاداش اعمال:
وَ اتَّقُوا يَوْماً تُرْجَعُونَ فِيهِ إِلَى اللَّهِ: و بترسيد و بيانديشيد روزى را که بازگشت کنيد همه شما به محاسبه الهى که قيامت باشد. يا بجزائى که مقرر فرموده از ثواب و عقاب. ثُمَّ تُوَفَّى کُلُّ نَفْسٍ ما کَسَبَتْ: پس تمام داده شود هر نفسى جزاى آنچه عمل کرده باشد از خير و شر و طاعت و معصيت. وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ: و ايشان ظلم و ستم گرديده نشوند به نقص ثواب و تضعيف عقاب. از ابن عباس نقل است که اين آيه آخرين آيات قرآن است که نازل شده، و حضرت بعد از آن بيست روز و به قولى هشتاد روز و به قولى هفت روز و به قولى شش ساعت بيشتر حيات نداشت و از
«1» وسايل الشيعه، جلد 13، صفحه 87، حديث چهارم.
تفسير اثنا عشرى، ج1، ص: 511
دار دنيا رحلت فرمود.
تبصره: آيه شريفه متضمن است سعادت دنيا و آخرت را، زيرا اعتقاد به روز قيامت و جزاى اعمال و ترس مواخذه و عقاب الهى، حقيقتا هر آينه شخص معتقد را وادار کند به انجام طاعات و پرهيز از محرمات به مرتبه‌اى که در تمام اوقات احوال قيامت نصب العين او باشد.
حضرت سيد السجاد عليه السلام فرمايد: اى پسر آدم هميشه به خير باشى مادامى که واعظى از نفس تو براى تو باشد و محاسبه اعمال، همت تو، و خوف به منزله جامه زيرى تو و حزن به منزله جامه روى بدن تو باشد.