تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
فِي مَقْعَدِ صِدْقٍ عِنْدَ مَلِيکٍ مُقْتَدِرٍ (55)
فِي مَقْعَدِ صِدْقٍ: در مجلس حق و مکان پسنديده باشند که در آن لغو و گناه نباشد. حضرت امام جعفر صادق عليه السّلام فرمايد: چون حق تعالى آن مکان را به صدق وصف فرموده، پس غير اهل صدق در آن مکان نخواهد بود «1». نزد بعضى آن مکانى است که حق تعالى در آن انجاز فرمايد وعده خود را نسبت به اولياى خود که متقيان باشند. عِنْدَ مَلِيکٍ مُقْتَدِرٍ: نزد پادشاهى که مالک تمام اشياء و صاحب اقتدار و توانا که کليه موجودات در حيطه تصرف او است. مراد بيان منزلت و مقام متقين است در پيشگاه خداوند متعال، پس کدام منزلت اکرم و اعظم و اشرف و اجمل و اکمل از منزلت ايشان باشد که چنين قرب مکانتى و منزلتى در بارگاه سبحانى داشته باشند.
در کافى- محمد بن الفضيل از ابى الحسن عليه السّلام: قلت: ان المتقين قال نحن و اللّه و شيعتنا ليس على ملة ابراهيم غيرنا و سائر الناس منها براء «2».
محمد بن فضيل گويد: خدمت حضرت عرض کردم اين آيه را، فرمود: مائيم بخدا سوگند و شيعيان ما، نيست بر ملت حضرت ابراهيم غير ما، و سائر مردم از آن برى هستند.
«1» منهج الصادقين ج 10 ص 378.
«2» اصول الکافى، کتاب الحجه، ص 361 ذيل روايت 91.
جلد 12 - صفحه 395
و حضرت سيد الشهداء عليه السّلام روز عاشورا به ملعونى فرمود: من وارد مى‌شوم بر جدم در بهشت و مى‌نشينم در مقعد صدق عند مليک مقتدر.
تتمه: ثعلبى از مفسرين عامه- بعد از تفسير اين آيه از جابر روايت نموده روزى حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله در مسجد نشسته، بعضى از اصحاب از احوال بهشت پرسيدند، فرمودند: خداى را لوائى است از نور، و عمودى از زبر جد که آنها را آفريده پيش از آسمانها به دو هزار سال و بر آن لواء نوشته: لا اله الّا اللّه، محمّد رسول اللّه، خير البريّة ال محمّد صاحب اللّواء علىّ و هو امام القوم:
نيست خدائى قابل ستايش و پرستش مگر ذات يگانه اللّه و حضرت محمد صلى اللّه عليه و آله فرستاده خدا، و آل محمد بهترين آفريدگانند، و على عليه السّلام صاحب لواء و پيشواى همه مردمان است.
حضرت امير المؤمنين عليه السّلام چون اين کلمات شنيد فرمود: شکر و سپاس مر خداى را که ما را به سبب وجود تو هدايت و مکرم و مشرف ساخت.
حضرت فرمود:
يا علىّ اما علمت انّ من احبّنا و اتّخذ محبّتنا اسکنه اللّه معنا.
يا على آيا ندانسته‌اى هر که ما را دوست دارد و خود را به محبت ما نسبت دهد و دعوى مودت ما کند، حق تعالى او را جاى دهد در درجه ما و با ما او مصاحب باشد پس اين آيه تلاوت فرمود: فِي مَقْعَدِ صِدْقٍ عِنْدَ مَلِيکٍ مُقْتَدِرٍ «1».
«1» منهج الصادقين، ج 9، ص 114 و غاية المرام سيد هاشم بحرانى باب 146. روايت دوم ص 412- 411.
جلد 12 - صفحه 396
ج12، ص397
سوره پنجاه و پنجم (الرّحمن)
سوره الرّحمن: اين سوره مبارکه مکى است غير آيه «يَسْئَلُهُ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ ...» که در مدينه منوره نازل شد.
عدد آيات آن: هفتاد و هشت نزد کوفى و شامى.
عدد کلمات: سيصد و پنجاه و يک.
عدد حروف: يکهزار و سيصد و سى و شش.
ثواب تلاوت: ثواب الاعمال ابن بابويه رحمه الله از حضرت صادق عليه السّلام مروى است فرمود: هر که قرائت کند سوره الرحمن را، پس بگويد نزد هر «فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّکُما تُکَذِّبانِ»*، «لا بشي‌ء من الائک ربّ اکذّب»؛ پس اگر شب بخواند و بميرد، شهيد مرده است؛ و اگر در روز بخواند و بميرد، شهيد مرده است «يعنى ثواب شهيد دارد» «1».
و نيز از آن حضرت مروى است: هر که به اين کيفيت قرائت کند سوره الرحمن را، در شب خداوند موکل فرمايد به او ملکى را که حفظ فرمايد او را تا صبح، و اگر در صبح قرائت نمايد موکل فرمايد بر او ملکى را که حفظ نمايد او را تا شب «2». «با تذکرات سابقه»
«1» ثواب الاعمال (چ بيروت) ص 146 روايت 2.
«2» تفسير نور الثقلين، ج 5 ص 187 روايت 4 بنقل از مجمع البيان.
جلد 12 - صفحه 398