سوره قمر(القمر)، آیه ۵۵ · جزء ۲۷ · صفحه ۵۳۱
معنی کلمات و عبارات
«مَقْعَدِ»: مجلس. جایگاه. «صِدْقٍ»: حق. راستین. «مَقْعَدِ صِدْقٍ»: مجلس حق. مجلس راستی و درستی خالی از دروغگوئی و بیهودهگوئی. «مَلِیکٍ»: پادشاه بزرگ. صیغه مبالغه است. «مُقْتَدِرٍ»: بسیار باقدرت و قوّت.
نزول
سال ۴ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - متقین، برخوردار از جایگاهى والا و زوال ناپذیر، در پیشگاه خداوند «فى مقعد صدق عند ملیک مقتدر»
راستین بودن جایگاه پرهیزکاران، ممکن است در مقام نوعى مقایسه میان مقامات دنیوى - که ناپایدار و اعتبارى است - با درجات آخرت - که پایدار و جاویدانى است - باشد.
۲ - متقین در بهشت، برخوردار از مقامات معنوى، علاوه بر نعمت هاى مادى «إنّ المتّقین فى جنّ-ت و نهر . فى مقعد صدق عند ملیک مقتدر»
برداشت یاد شده مبتنى بر این است که عبارت «فى مقعد صدق...» نعمتى متفاوت و حقیقتى ممتاز از نعمت باغ ها و نهرها باشد و به تعبیر دیگر، نظر به ارزش هاى معنوى داشته باشد.
۳ - لذت ها و نعمت هاى بهشتى، پایدار و جاودان است; نه چون نعمت هاى دنیا زوال پذیر. «فى جنّ-ت و نهر . فى مقعد صدق عند ملیک مقتدر»
در صورتى که عبارت «فى مقعد صدق»، در بیان اوصاف همان استقرار در باغ ها و نهرها باشد، برداشت بالا استفاده مى شود.
۴ - بهشت، سرزمین صداقت و راستى بدون کمترین دغل و نادرستى * «فى جنّ-ت و نهر . فى مقعد صدق»
برداشت یاد شده بدان احتمال است که «صدق» در مقابل کذب باشد. در این صورت جایگاه صدق; یعنى، جایگاهى که در آن صداقت و راستى حاکم است و از هرگونه دغل و نادرستى مبرا مى باشد.
۵ - تصدیق کنندگان پیامبران، برخوردار از مقامى والا در نزد خداوند «إنّ المتّقین ... فى مقعد صدق»
با توجه به مقابله «المتقین» با تکذیب کنندگان پیامبران استفاده مى شود که عنوان «متقى» بر «تصدیق گران انبیا» اطلاق شده است و اینان از جایگاهى راستین برخوردارند.
۶ - توجه به فرجام بسیار متفاوت مؤمنان و کافران، زمینه ساز گرایش انسان به ایمان «إنّ المجرمین فى ضلل و سعر ... إنّ المتّقین فى جنّ-ت و نهر . فى مقعد صدق عند ملیک مقتدر»
۷ - تجلى فرمانروایى و اقتدار یگانه خداوند براى متقین، در جایگاه جاودانه بهشت «فى مقعد صدق عند ملیک مقتدر»
۸ - خداوند، «ملیک» (فرمانروا) و «مقتدر» است. «فى مقعد صدق عند ملیک مقتدر»
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹–۵۵ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۴۳–۵۵ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۵۵ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۵۴–۵۵ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۵۴–۵۵ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۵۴–۵۵ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۵۵ - تفسیر روان جاوید
آیات ۴۳–۵۵ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیات ۵۴–۵۵
موضوعات
دستهبندی موضوعی
تجلی اقتدار خداتجلی توحید افعالیتجلی خدا بر متقینجاودانگی متقین در بهشتصداقت در بهشتمقامات مؤمنان به انبیامقتدرملیکآثار ذکر فرجام مؤمنانآثار ذکر فرجام کافرانناپایداری نعمت های دنیویتقرب متقینمقامات اخروی متقینتفاوت مؤمنان با کافرانمقامات متقینتقرب مؤمنانویژگیهای نعمتهای بهشتجاودانگی نعمتهای بهشتنعمتهای اخروی متقینمتقین در بهشتویژگیهای بهشتزمینه ایمانعوامل انگیزش
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۱)
- ملیک
- برخورداری متقین، از جایگاهی والا نزد خداوند توانا در بهشت+۱ آیه
- برخورداری بهشتیان، از مقام صدق، در جوار پروردگار مقتدر+۱ آیه
- صدق، یکی از اسامی و اوصاف بهشتهای موعود+۱ آیه
- تقوا، عامل تقرّب به خداوند+۵ آیه
- تقواپیشگان، مقرّب در پیشگاه پروردگار خویش+۴ آیه
- تقوا، زمینهساز تقرّب جستن به خدا+۵ آیه
- تقرّب در پیشگاه خداوند، از ویژگیهای متّقین+۵ آیه
- بهره مندی پرهیزکاران از بهشت برین، از جلوه های قدرت خداوند+۱ آیه
- قدیر / اسماوصفات+۳ آیه
- مَلِک/ اسماوصفات+۵ آیه