تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) يا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ إِنِ اسْتَطَعْتُمْ أَنْ تَنْفُذُوا مِنْ أَقْطارِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ فَانْفُذُوا لا تَنْفُذُونَ إِلاَّ بِسُلْطانٍ (33) بعد از آن احوال قيامت را فرمايد: يا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ‌: اى گروه جن و انس، إِنِ اسْتَطَعْتُمْ‌: اگر توانيد و توانائى داريد، أَنْ تَنْفُذُوا: بيرون رويد، مِنْ أَقْطارِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ‌: از اطراف آسمانها و زمينها تا بگريزند از مرگ يا از عذاب، فَانْفُذُوا: پس بيرون رويد و فرار نمائيد، لا تَنْفُذُونَ‌: بيرون نمى‌توانيد شد و قادر نيستيد بر آن، إِلَّا بِسُلْطانٍ‌: مگر به تسلط و غلبه يا به قدرت من که به شما عطا نمايم و حال آنکه اين تسلط شما را نيست، و اعطاى قوت موافق حکمت و مصلحت من نباشد، پس هر جا که رويد مرگ ملازم شما خواهد بود، يا از عذاب من هيچ جا نمى‌توانيد گريخت. بيان: مفاد آيه شريفه آنکه: اگر قدرت داريد اينکه خارج شويد از اطراف آسمان و زمين در حالى که فرار نمائيد از قضاى الهى، پس بيرون رويد و البته قدرت نداريد بر خروج مگر به تسلط و قهر، و از کجا باشد آن قدرت براى شما. يا اگر قدرت داريد اينکه خارج شويد به جهت اينکه بدانيد آنچه در آسمان و زمين است بيرون رويد تا بدانيد، و نتوانيد خارج شويد، و ندانيد مگر به بينه‌ جلد 12 - صفحه 419 که نصب فرمايد خدا، پس عروج کنيد به افکار خود. در مجمع- در خبر وارد شده که احاطه نمايد روز قيامت به خلق ملائکه و بزبانه از آتش، پس ندا کرده شود «يا معشر الجن و الانس ان استطعتم ان تنفذوا من اقطار السموات و الارض فانفذوا ...» «1» علامه مجلسى رحمه الله در بحار روايت نموده از حضرت صادق عليه السّلام: چون روز قيامت شود، حق تعالى جميع خلايق را در زمين مسطحى جمع فرمايد و امر نمايد بسوى ملائکه آسمان دنيا که نازل شوند در صفحه محشر، پس اهل آسمان اول که دو برابر جمعيت انس و جن باشند نازل و احاطه نمايند اطراف خلايق را، بعد از آن اهل آسمان دوم، و همچنين تا تمام اهالى و ساکنان آسمانهاى هفتگانه نازل شوند در صحراى محشر، و ملائکه هفت سرادقات آسمانهاى احاطه نمايند خلايق را؛ آنگاه منادى از جانب پروردگار ندا نمايد: «يا معشر الجن و الانس ان استطعتم ان تنفذوا من اقطار السموات و الارض فانفذوا ...» «2».