اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
يا مَعشَرَ الجِن‌ِّ وَ الإِنس‌ِ إِن‌ِ استَطَعتُم أَن تَنفُذُوا مِن أَقطارِ السَّماوات‌ِ وَ الأَرض‌ِ فَانفُذُوا لا تَنفُذُون‌َ إِلاّ بِسُلطان‌ٍ (33) فَبِأَي‌ِّ آلاءِ رَبِّکُما تُکَذِّبان‌ِ (34)
اي گروه جن‌ّ و انس اگر توانايي داريد اينکه از اطراف آسمان‌ها و زمين فرار کنيد پس فرار کنيد نمي‌توانيد فرار کنيد مگر از روي مدرک و دليل و حجت.
دارد در حديث که جن‌ّ و انس در صحراي محشر جمع مي‌شوند نمي‌گذارند احدي قدمي از قدم بردارد تا چند سؤال از او نشود:
عن دينک فيما اخترت و عن عمرک
جلد 16 - صفحه 381
فيما افنيت و عن مالک ممّا اکتسبت و فيما انفقت
و غير اينها لذا مي‌فرمايد:
يا مَعشَرَ الجِن‌ِّ وَ الإِنس‌ِ خطاب به جن‌ّ و انس براي اينست که غير اينکه دو نوع مسئوليّتي ندارند نه ملائکه و نه طبقات حيوانات.
إِن‌ِ استَطَعتُم أَن تَنفُذُوا همچه استطاعتي و قدرتي نداريد زيرا فرداي قيامت موقعي که جن‌ّ و انس در صحراي محشر مجتمع مي‌شوند ملائکه هفت آسمان هفت طبقه دور آنها را مثل سربازان چاتمه ميزنند و آتش دور آنها را حلقه مي‌زند قدرت اينکه از جاي خود حرکت کنند ندارند.
مِن أَقطارِ السَّماوات‌ِ وَ الأَرض‌ِ نه از آسمان‌ها مي‌توانند بيرون روند و نه از زمين خارج شوند.
فَانفُذُوا خطاب تعجيزيست که قدرت نداريد مثل اينکه شخصي که گرفتار شد بگويند هر جا مي‌تواني فرار کن که راه فرار نداشته باشد.
لا تَنفُذُون‌َ نمي‌توانيد از تحت قدرت الهي بيرون رويد و خود را نجات دهيد و به جايي پناه بريد.
إِلّا بِسُلطان‌ٍ مگر مدرکي از خدا داشته باشيد و اجازه از او صادر شود و مدارک الهي ايمان و عمل صالح و تقوي و شفاعت شفعاء و مغفرت الهيست که خطاب مي‌رسد ادخلوا الجنة بغير حساب و بفرمايد يا أَيَّتُهَا النَّفس‌ُ المُطمَئِنَّةُ ارجِعِي إِلي رَبِّک‌ِ راضِيَةً مَرضِيَّةً فَادخُلِي فِي عِبادِي وَ ادخُلِي جَنَّتِي فجر آيه 28 الي 31.