اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
أَ فَسِحرٌ هذا أَم أَنتُم لا تُبصِرُون‌َ «15» اصلَوها فَاصبِرُوا أَو لا تَصبِرُوا سَواءٌ عَلَيکُم إِنَّما تُجزَون‌َ ما کُنتُم تَعمَلُون‌َ «16»
آيا پس اينکه سحر بوده يا شما چشم بصيرت نداشتيد حال بچشيد طعم آن را پس چه صبر کنيد بر آتش يا صبر نکنيد مساويست بر شما جز اينکه نيست که جزاء داده ميشويد آنچه را که بوديد عمل ميکرديد.
أَ فَسِحرٌ هذا که ميگفتيد قرآن که سرتاسرش انذار مي‌کند و خبر از همچو روزي مي‌دهد و شدت عذاب آن را سحر است و پيغمبري که خبر مي‌دهد ساحرش ميگفتيد.
أَم أَنتُم لا تُبصِرُون‌َ يا شما هم چشم بصيرت نداشتيد بواسطه قساوت قلب و سياهي دل و حب شهوات و هواهاي نفساني و کبر و عجب و نخوت و عداوت و تقليد آباء و اطاعت شيطان چشم قلب شما کور شده و حقايق را درک نميکند.
اصلَوها حال بچشيد و داخل شويد و مشاهده کنيد و ببينيد که سحر نبوده و حقيقت داشته چنانچه مي‌گوئيد پس از مشاهده که خداوند بيان ميفرمايد:
وَ لَو تَري إِذِ المُجرِمُون‌َ ناکِسُوا رُؤُسِهِم عِندَ رَبِّهِم رَبَّنا أَبصَرنا وَ سَمِعنا فَارجِعنا نَعمَل صالِحاً إِنّا مُوقِنُون‌َ سجده آيه 12.
فَاصبِرُوا أَو لا تَصبِرُوا سَواءٌ عَلَيکُم چگونه ميتوان صبر کرد بر آتشي که ميفرمايد: وَقُودُهَا النّاس‌ُ وَ الحِجارَةُ أُعِدَّت لِلکافِرِين‌َ بقره آيه 22 و نيز ميفرمايد:
وَقُودُهَا النّاس‌ُ وَ الحِجارَةُ عَلَيها مَلائِکَةٌ غِلاظٌ شِدادٌ لا يَعصُون‌َ اللّه‌َ ما أَمَرَهُم وَ يَفعَلُون‌َ ما يُؤمَرُون‌َ تحريم آيه 6 و در دعاء کميل
(فکيف احتمالي لبلاء الاخرة و جليل وقوع المکاره فيها و هو بلاء تطول مدته و يدوم مقامه و لا يخفف عن اهله لانه لا
جلد 16 - صفحه 297
يکون الا عن غضبک و انتقامک و سخطک و هذا ما لا تقوم له السموات و الارض)
الدعاء چه صبر کنيد و چه نکنيد و جزع و فزع کنيد همين آش است و همين کاسه هر چه به ملائکه و مالک و به خداي متعال الحاح و التماس و جزع و فزع کنيد نتيجه ندارد به خداوند عرض کنيد.
رَبَّنا أَخرِجنا مِنها فَإِن عُدنا فَإِنّا ظالِمُون‌َ جواب ميفرمايد قال‌َ اخسَؤُا فِيها وَ لا تُکَلِّمُون‌ِ مؤمنون آيه 109 و 110 به مالک مي‌گويند وَ نادَوا يا مالِک‌ُ لِيَقض‌ِ عَلَينا رَبُّک‌َ قال‌َ إِنَّکُم ماکِثُون‌َ زخرف آيه 77 به خزنه جهنم مي‌گويند‌عليه‌‌به وَ قال‌َ الَّذِين‌َ فِي النّارِ لِخَزَنَةِ جَهَنَّم‌َ ادعُوا رَبَّکُم يُخَفِّف عَنّا يَوماً مِن‌َ العَذاب‌ِ قالُوا أَ وَ لَم تَک‌ُ تَأتِيکُم رُسُلُکُم بِالبَيِّنات‌ِ قالُوا بَلي قالُوا فَادعُوا وَ ما دُعاءُ الکافِرِين‌َ إِلّا فِي ضَلال‌ٍ مؤمن آيه 49 و 50.
إِنَّما تُجزَون‌َ ما کُنتُم تَعمَلُون‌َ خداوند خردلي زائد بر استحقاق عذاب نميکند هر کرا بقدر استحقاق عذاب مي‌کند بالعکس در ثواب و اجر دائر مدار استحقاق نيست زيرا بنده اگر عمر دنيا عبادت کند برابري نميکند با نعم الهيه چه رسد که استحقاق اجر داشته باشد تمام تفضل الهي است فقط ايمان و عبادت قابليت تفضل مي‌آورد بلي چون وعده فرموده البته خلف وعده نميکند.