نکته‌های تفسیر نور

«کأس»، جام پُر و «قدح»، جام خالى است. کلمه «مشفق» اگر با حرف (مِن) بيايد، به معناى ترس و نگرانى و اگر با حرف (فى) بيايد به معناى توجّه و عنايت است. «يَتَنازَعُونَ» به معناى گرفتن جام از دست يکديگر با شوخى و محبت است، نظير آنچه در شب‌هاى عروسى ميان دوستان واقع مى‌شود. شراب دنيوى، عقل انسان را زايل مى‌کند و او را به ياوه‌گويى و بيهوده‌گويى مى‌کشاند، علاوه بر آنکه موجب تحريک قواى جنسى گشته و انسان را به گناه سوق مى‌دهد. لذا قرآن مى‌فرمايد: بهشتيان، جام‌هايى بجز شراب را به يکديگر تعارف مى‌کنند که نه موجب بيهوده‌گويى مى‌شود و نه گناه، بلکه به تعبير قرآن‌ «شَراباً طَهُوراً» «1» است. در قرآن دو بار عبارت‌ «لُؤْلُؤٌ مَکْنُونٌ» آمده است: يکبار درباره همسران بهشتى‌ «2» و يکبار درباره خادمان بهشتى‌ «3». «سموم» به باد داغ و سوزانى گفته مى‌شود که همچون سمّ در اجزاى بدن تأثير مى‌گذارد. در حديث مى‌خوانيم: اگر روزنه‌اى به اندازه سرانگشت از آن باد به روى اهل زمين باز شود، زمين و هر که را روى آن است مى‌سوزاند. «4» رسول اکرم صلى الله عليه و آله به اميرالمؤمنان عليه السلام فرمودند: نوجوانان زيبايى که خادم بهشتيان هستند، فرزندان کفّار و مشرکانند که نه مجرم هستند تا به دوزخ برده شوند و نه نيکوکارند که از «1». انسان، 21. «2». واقعه، 23. «3». طور، 24. «4». تفسير درّالمنثور. جلد 9 - صفحه 288 نعمت‌هاى بهشتى متنعّم شوند، اين افراد به صورت خدمت‌گزارانى در بهشت در مى‌آيند. «1»