در اين آيات و آيات پس از آن، خداوند چهارده سؤال توبيخى از مخالفان پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله مىکند و تمام راههايى را که ممکن است به گونهاى بهانه تسليم نشدن کفّار شود، مىبندد.
شايد در هيچ جاى قرآن اينگونه مخالفان به باد انتقاد گرفته نشده و بهانههاى آنان مطرح نشده باشد.
«أحلام» جمع «حلم» به معناى عقل است. از آنجا که بزرگان قريش خود را صاحبان عقل و فکر مىدانستند، قرآن در اين آيه مىفرمايد: آيا عقل آنان چنين حکم مىکند که قرآن را سحر و جادو بدانند، خير بلکه آنان در برابر حق سرکشى مىکنند؟
«تقول»، سخنى را از پيش خود بافتن و به کسى نسبت دادن است.
«حديث» به معناى «جديد» است. از آنجا که مضامين قرآن تازگى دارد، از آن به «حديث» ياد شده است.
خداوند، بارها کفّار را دعوت به مبارزه نموده است: گاهى از آنان درخواست آوردن کتابى
جلد 9 - صفحه 292
مثل قرآن کرده، «فَأْتُوا بِکِتابٍ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ» «1» گاهى تخفيف داده وبه آوردن ده سوره اکتفا نموده، «فَأْتُوا بِعَشْرِ سُوَرٍ مِثْلِهِ» «2» وگاهى به آوردن يک سوره، «فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِنْ مِثْلِهِ» «3» و در آيه 34 حتّى به آوردن مطالبى مثل قرآن اکتفا کرده است. «فَلْيَأْتُوا بِحَدِيثٍ مِثْلِهِ»