اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
أَم لَهُم إِلهٌ غَيرُ اللّهِ سُبحانَ اللّهِ عَمّا يُشرِکُونَ (43)
آيا از براي آنها الهي غير از اللّه است منزه و مبرا است خداوند متعال از آنچه باو شرک ميآورند.
أَم لَهُم إِلهٌ غَيرُ اللّهِ الوهيت اختصاص به ذات اقدس او دارد، چنانچه مفاد کلمه طيبه لا إِلهَ إِلَّا اللّهُ است يعني سزاوار پرستش او است و بس سرتاسر ممکنات از ملک و جن و انس تمام عبد هستند و بايد او را عبادت و پرستش کنند که اصلا کلمه عبادت معني اظهار عبوديت است عبده غير اللّه از مشرکين چه آثاري از آلهه خود ديدند که آنها را بالوهيت اتخاذ کردند.
سُبحانَ اللّهِ عَمّا يُشرِکُونَ از شمس و قمر و کواکب و ملک و جن و انس و گاو و گوساله و اصنام و آتش و غير اينها آيا خلق کردند يا روزي دادند يا دفع بلاء کردند يا افاضه نعمت و مکرر گفتهايم که اينکه کلمه توحيد سه دلالت
جلد 16 - صفحه 314
دارد مطابقي توحيد عبادتي که معني الوهيت است، التزامي توحيد ذاتي و صفاتي و افعالي، اقتضايي توحيد نظري، و کلمه سبحان اللّه سلب صفات سلبيه (نه مرکب بود و جسم نه مرئي نه محل، بيشريک است و معاني تو غني دان خالق) چنانچه الحمد للّه اثبات صفات کمال و جمال صفات ثبوتيه ذاتيه و فعليه جامع جميع کمالات.