اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ لِلّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الأَرضِ لِيَجزِيَ الَّذِينَ أَساؤُا بِما عَمِلُوا وَ يَجزِيَ الَّذِينَ أَحسَنُوا بِالحُسنَي (31)
و اختصاص بخداوند دارد آنچه در آسمانها است و آنچه در زمين است تا اينکه جزاء دهد کساني را که بد کردار هستند بآنچه عمل ميکنند و جزاء ميدهد بکساني که نيکو کردارند به نيکي.
جلد 16 - صفحه 336
وَ لِلّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الأَرضِ بعضي گفتند: جمله معترضه است و لام.
لِيَجزِيَ الَّذِينَ متعلق بآيه قبل است که فرمود: هُوَ أَعلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِيلِهِ الاية که چون عالم است بضالين و بمهتدين هر کدام را جزاء ميدهد و لام لام عاقبت است و لام غاية که عاقبت هر کدام چيست!. و بعضي گفتند: متعلق به وَ لِلّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الأَرضِ است و لام غرض است که غرض از خلقت آنها اينکه است که نيک و بد بجزاء خود برسند، خداوند تبارک و تعالي آنچه در آسمانها و زمين است براي انسان خلق فرموده که ميفرمايد: أَ لَم تَرَوا أَنَّ اللّهَ سَخَّرَ لَکُم ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الأَرضِ وَ أَسبَغَ عَلَيکُم نِعَمَهُ ظاهِرَةً وَ باطِنَةً لقمان آيه 19 و انسان را براي عبادت و بندگي چنانچه ميفرمايد: وَ ما خَلَقتُ الجِنَّ وَ الإِنسَ إِلّا لِيَعبُدُونِ ذاريات آيه 56 و غرض از عبادت قابليت سعادت و بهشت و نجات از مهالک است اگر انس و جن بالاختيار عبادت کردند جزاي خير دارند و اگر مخالفت کردند و بازاء عبادت معصيت و طغيان نمودند جزاء سوء دارند، لذا ميفرمايد: لِلّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الأَرضِ تمام ملک الهي و مخلوق او هستند و غاية خلقت تمام آنها و نتيجه و ثمره اخروي آنها اينست که.
لِيَجزِيَ الَّذِينَ أَساؤُا بِما عَمِلُوا از شرک و کفر و ضلالت و فسق و فجور و فحشاء و منکرات و ظلم.
وَ يَجزِيَ الَّذِينَ أَحسَنُوا از ايمان و تقوي اعمال صالحه و تکميل اخلاق حميده بِالحُسنَي سپس خداوند صفات محسنين را بيان ميفرمايد: