تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ أَنْ لَيْسَ لِلْإِنْسانِ إِلاَّ ما سَعى (39)
وَ أَنْ لَيْسَ لِلْإِنْسانِ إِلَّا ما سَعى: و نيست مر آدمى را مگر ثواب آنچه سعى کند، يعنى چنانکه کسى را به گناه ديگرى مؤاخذه نکنند، به ثواب ديگرى مثاب نمى‌گردانند. بنابراين آنچه در اخبار وارد شده که صدقه و حج و نماز و
«1» تفسير ابو الفتوح ج 10 ص 352.
«2» منهج الصادقين، ج 9، ص 89 و بهمين مضمون ثواب الاعمال ص 161 و بحار الانوار ج 71 باب 72 ص 258- 257.
جلد 12 - صفحه 352
روزه منفعت به ميت مى‌رساند، از جهت آنست که ناوى و قاصد براى ميت، در حکم نايب است از قبل او به حسب شرع؛ پس چنانچه منوب عنه و موکل به عمل صالح نايب خود مثاب مى‌شود، همچنين اينجا نيز ميت به ثواب کسى که ناوى و قاصد آن عمل باشد براى او ثواب مى‌يابد.
در مفاتيح- از حضرت صادق عليه السّلام مروى است: هر که از مسلمانان براى ميتى عمل صالحى کند، خدا ثواب آن را مضاعف گرداند و ميّت به آن عمل منتفع مى‌گردد.
و در منهج- مروى است که زنى خدمت حضرت رسالت عرضه داشت: يا رسول اللّه پدر من حج نکرده، فرمود: حج کن به نيابت او «1». و احاديث بسيار وارد شده بر صحت نيابت، و فتاوى حجج اسلاميه بر صحت نيابت باشد از اعمال عبادات.