سوره نجم(النجم)، آیه ۳۹ · جزء ۲۷ · صفحه ۵۲۷
معنی کلمات و عبارات
«أَنْ»: حرف مخفف از مثقله است. «مَا سَعی»: واژه (ما) مصدریه است. یعنی جز سعی و تلاش خود انسان، بهره دیگری ندارد. میتواند موصوله هم باشد. یعنی جز آنچه برای آن تلاش کرده و انجام داده است، پاداش دیگری ندارد (نگا: آلوسی).
نزول
سال ۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
شأن نزول: شأن نزول آیات ۳۸ تا ۴۱
دراج ابى السمح گوید که سریه اى از طرف پیامبر مأمور جنگ شده بودند یکى از میان آنها نزد رسول خدا صلی الله علیه و آله آمد و درخواست سوارى نمود. پیامبر فرمود: من مرکوبى ندارم که به تو بدهم این مرد با حالت حزن و اندوه برگشت و در سر راه خود مردى را ملاقات نمود که وسائل زیادى از توشه و وسائل جنگ و راه جلو او ریخته شده بود و حمل آن بر او مشکل بود. این مرد به او گفت: اگر یک سوارى به من بدهى در حمل این وسایل با تو کمک خواهم نمود تا به سریه ملحق شوى و به ثواب و حسنات خویش برسى. آن مرد قبول کرد سپس آیات ۳۳ تا ۴۱ نازل شد.
تفسیر ابن ابى حاتم.
نکات آیه
۱ - تلاش و سعى انسان، تنها ضامن دسترسى او به پاداش الهى «و أن لیس للإنسن إلاّ ما سعى»
۲ - سعادتمندى و کمال انسان، در گرو جدیت، تلاش و پیگیرى «و أن لیس للإنسن إلاّ ما سعى»
۳ - قانونمند بودن نظام پاداش و مجازات الهى «ألاّتزر وازرة وزر أُخرى . و أن لیس للإنسن إلاّ ما سعى»
۴ - انسان، مالک عمل و دستاورد تلاش خویش * «و أن لیس للإنسن إلاّ ما سعى»
لام در «للإنسان» براى ملکیت است و «سعى» تمامى فعالیت هاى آدمى را شامل مى شود.
تفسیر (۸)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
مالک کارمالکیت انسانقانونمندی پاداشهای خداعوامل پاداشزمینه سعادتآثار تلاشزمینه تکاملقانونمندی کیفرهای خدانظام جزایی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۷)
- بهرهمند شدن انسان در قیامت تنها از تلاش خود، از مطالب صُحُف ابراهیم(علیه السلام)+۲ آیه
- بازگشت و نتیجه کامل اعمال به صاحب خویش در قیامت، از اموزههای صُحُف ابراهیم(علیه السلام)+۳ آیه
- ازادی انسان در انجام فعالیّتهای اقتصادی+۱ آیه
- هشدار خداوند در صُحف ابراهیم(علیه السلام) و موسی(علیه السلام)از حسابرسی اعمالانسانها در قیامت+۶ آیه
- هشدار خداوند در صُحف ابراهیم(علیه السلام)، از حسابرسی اعمال انسانها در قیامت+۷ آیه
- هشدار خداوند در صُحُف موسی(علیه السلام)، از حسابرسی اعمال انسانها در قیامت+۶ آیه
- حرکت و سیر انسان بهسوی لقای الهی+۴ آیه
- مسؤولیّت انسان دربرابر رفتار خود+۴ آیه
- قیامت روز پاداش عمل+۵ آیه
- عادلانه بودن پاداش، در قیامت+۵ آیه
- عادلانه بودن پاداش الهی، نسبت به همه انسانها+۴ آیه
- اعطای پاداش کامل و بهتر به صاحبان اعمال نیک+۳ آیه
- عمل صالح، عامل بهرهمندی از ثواب الهی+۲ آیه
- تجسم و ظهور تمامی اعمال ادمی، در قیامت+۳ آیه
- تجسّم عمل انسان در قیامت، قابل مشاهده برای دیگران+۱ آیه
- بهرهمندی انسان در قیامت، تنها از تلاش خویش، از تعالیم تورات+۱ آیه
- دنیا، محلّ سعی و تلاش و کسب توشه برای اخرت+۳ آیه
- انسان، شاهد تلاش و عمل دنیایی خویش، در روز واپسین+۱ آیه
- بازگشت و نتیجه کامل اعمال به صاحب خویش در قیامت، از اموزه های صحف ابراهیم+۳ آیه
- ثواب و عقاب اعمال در قیامت، از مطالب صحف ابراهیم(علیه السلام)+۳ آیه
- بهره مندی انسان در قیامت تنها از تلاش خود، از مطالب صحف ابراهیم+۲ آیه
- عدالت خداوند، در کیفر نمودن گناهکاران+۶ آیه
- برخورداری انسان، از اثار و پیامدهای خوب و بد اعمال خویش+۴ آیه
- قابل رؤیت بودن تمام اعمال، در قیامت+۱ آیه
- نقش کار، در مالکیّت افراد بر دسترنج خود+۱ آیه
- بهره مند شدن انسان در قیامت، از نتیجه تلاش خود، از تعالیم کتابهای اسمانی+۲ آیه
- عمل و تلاش هر انسان، از اسباب مالکیّت او بر دسترنج خود+۱ آیه