تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) وَ أَنَّهُ هُوَ أَضْحَکَ وَ أَبْکى‌ (43) وَ أَنَّهُ هُوَ أَضْحَکَ وَ أَبْکى‌: آنچه در آن صحف است و بدرستى که ذات خداوندى بخنداند و بگرياند، يعنى منشأ خنده و گريه از او است، زيرا او خالق قوه خنده و گريه است. بيان: 1- حقيقت خنده عبارت است گشادگى در صفحات وجه به سبب سرور نزد مشاهده امر عجيب يا تصور منعى غريب. و گريه خروج اشک است از چشم، و جريان او غالبا بر صفحه وجه به سبب غمى که در قلب حادث گردد و شايد که به سبب شادى نيز باشد که تذکر حزن ممازج او شود، چون صدور عوارضات و حالات به حول و قوه الهى است لذا نسبت به او داده شود. 2- سبب خنده و گريه که سرور و حزن است از او باشد. 3- خداوند مى‌خنداند اهل بهشت را در بهشت، و مى‌گرياند اهل جهنم را در جهنم. 4- زمين را خندان سازد به نباتات و اشجار را به گلها و ابر را مى‌گرياند به باران. 5- خنده و گريه به وعد و وعيد است يا به طاعت و معصيت يا به اقبال و اعراض از حق. 6- يهودى بعد از شنيدن اين آيه، حضرت امير المؤمنين عليه السّلام را گفت: خندانيدن و گريانيدن کار حکيمان نيست. حضرت فرمود: او است آن خدائى که ابر را بگرياند به باران، و باغ را بخنداند در بهاران به شکوفه‌هاى الوان و دلهاى عارفان را به اقبال عرفان، و دلهاى کافران را بگرياند به ادبار کفران‌ «1». «1» منهج الصادقين، ج 9، ص 91- 92. جلد 12 - صفحه 356