اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ مَا اختَلَفتُم فِيه‌ِ مِن شَي‌ءٍ فَحُکمُه‌ُ إِلَي اللّه‌ِ ذلِکُم‌ُ اللّه‌ُ رَبِّي عَلَيه‌ِ تَوَکَّلت‌ُ وَ إِلَيه‌ِ أُنِيب‌ُ «10»
و آنچه اختلاف کرديد در او از هر شيئي پس حکم او بسوي خدا است اينست خداوندي که پروردگار من است بر او است توکل من و بسوي او است بازگشت من.
وَ مَا اختَلَفتُم فِيه‌ِ مِن شَي‌ءٍ عموم دارد مطلق اختلافات را شامل ميشود چه اختلاف در مذاهب و اديان باشد مثل اختلاف يهود و نصاري و کفّار و مسلمين و مشرکين و موحدين و چه اختلاف بين مسلمين درباره خلفاء حقه و باطله و چه اختلاف در شيعه درباره امامت واقفيه حنفيّه و اثني عشريه و چه اختلاف در احکام شرعيه باشد مثل مذاهب خمسه:
حنفي مالکي حنبلي شافعي اماميه که در نوع احکام اختلاف دارند و چه اختلاف در باب ترافعات تمام اينها.
فَحُکمُه‌ُ إِلَي اللّه‌ِ بايد رجوع کرد بفرمايشات او و بر طبق دستورات او عمل کرد و اگر سر خود و پيش خود عملي انجام داديد و مذهبي اختيار کرديد و طريقه‌اي اتخاذ نموديد فرداي قيامت در محکمه عدل الهي بين حق و باطل حکم ميفرمايد و هر که را بجزاء خود ميرساند.
ذلِکُم‌ُ اللّه‌ُ رَبِّي اينکه است دستور و فرمان خداي متعال پروردگار من.
جلد 15 - صفحه 461
عَلَيه‌ِ تَوَکَّلت‌ُ توکل ايکال کليه امور است بخداي متعال چه امور شخصيه انفراديه باشد از امر رزق و صحت و سلامت و عزت و غني از توسعه و ضيق که هر چه او تقدير فرموده و هر نحوي صلاح دانسته رفتار فرمايد بکلي نظر از اسباب و وسائط و وسائل بايد برداشت وَ مَن يَتَوَکَّل عَلَي اللّه‌ِ فَهُوَ حَسبُه‌ُ إِن‌َّ اللّه‌َ بالِغ‌ُ أَمرِه‌ِ قَد جَعَل‌َ اللّه‌ُ لِکُل‌ِّ شَي‌ءٍ قَدراً- طلاق آيه 3- و چه امور نوعيّه اجتماعيّه باشد و در باب معاشرات و مراودات و معاملات طبق تقديرات او تسليم باشد خوديتي از خود نشان ندهد قلبش آرام باشد.
تو کار خود به خدا واگذار و خوشدل باش || که رحم اگر نکند مدّعي خدا بکند
و اينکه توکل از شئون توحيد افعالي است.
وَ إِلَيه‌ِ أُنِيب‌ُ انابه رجوع الي الحق است و دو قسم رجوع داريم يکي درباره قيامت که رجوع تمام بندگان است بسوي او إِنّا لِلّه‌ِ وَ إِنّا إِلَيه‌ِ راجِعُون‌َ- بقره آيه 151- و يکي در مورد امور و پيشامدها هر چه هست و هر که هست بايد ارجاع کند بتقدير الهي.