«مَقالِيدُ» جمع «مقليد» به معناى کليد است. کليد وسيله بستن و باز کردن است و کسى که کليد زمين و آسمان را دارد مىتواند رزق را باز کرده يا ببندد.
کليدهاى هستى گاهى عوامل مادى است که واسطه فيض مىشوند، نظير باران که وسيله
جلد 8 - صفحه 381
زنده شدن خاک و زمين مىگردد، «فَأَحْيا بِهِ الْأَرْضَ» «1»* گاهى نيز اسماى الهى است که نمونه آن را در دعاى سمات مىخوانيم: اسئلک باسمک الذى اذا دعيت به على مغالق ابواب السماء للفتح بالرحمة انفتحت ... خداوندا! تو را به آن اسمى مىخوانم که اگر بر درهاى بستهى آسمانها خوانده شود، با رحمت تو گشوده مىشود.
توسعه يا تنگى رزق نشانهى مهر يا قهر الهى نيست، زيرا قرآن مىفرمايد: «فَلا تُعْجِبْکَ أَمْوالُهُمْ وَ لا أَوْلادُهُمْ إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ بِها» «2» سرمايه و فرزند کفّار سبب شگفتى تو نشود زيرا که خداوند اراده کرده آنان را با همين امکانات در همين دنيا عذاب کند.
اگر چه توسعه يا تنگى رزق و معيشت در دست خداست ليکن انسان نبايد از تلاش باز ايستد. قرآن فرمان مىدهد: «وَ ابْتَغُوا مِنْ فَضْلِ اللَّهِ» «3» به سراغ فضل الهى برويد و براى کسب مال تلاش کنيد.
رزق هميشه مادّى نيست، چرا که در دعا مىخوانيم: «اللهم ارزقنى توفاق الطاعة و بعد المعصية» خداوندا! توفيق بندگى خودت و دورى از گناه را روزى من کن.
قرآن کليدهاى توسعه را به ما آموخته و مىفرمايد:
«لَئِنْ شَکَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّکُمْ» «4» اگر شکر کنيد، شما را با دادن روزى زياد مىکند.
اسْتَغْفِرُوا رَبَّکُمْ ... يُرْسِلِ السَّماءَ عَلَيْکُمْ مِدْراراً «5» از پروردگارتان استغفار کنيد، او براى شما
«1». بقره، 164.
«2». توبه، 55.
«3». جمعه، 10.
«4». ابراهيم، 7.
«5». هود، 52.
جلد 8 - صفحه 382
باران مىفرستد.
«وَ مَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً وَ يَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لا يَحْتَسِبُ» «1» هر که نسبت به خدا پروا داشته باشد، او را از بن بست نجات داده و از راهى که محاسبه نمىکند، روزى مىدهد.