سوره شوری(الشورى)، آیه ۱۲ · جزء ۲۵ · صفحه ۴۸۴
لَهُ مَقَالِيدُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَن يَشَاءُ وَيَقْدِرُ إِنَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ
کلیدهای آسمانها و زمین از آن اوست؛ روزی را برای هر کس بخواهد گسترش می دهد یا محدود میسازد؛ او به همه چیز داناست.
معنی کلمات و عبارات
«مَقَالِیدُ»: کلیدها. (نگا: زمر / ). «یَقْدِرُ»: تنگ میگرداند. کم و ناچیز مینماید (نگا: رعد / ، اسراء / ، قصص / ).
نزول
سال ۱۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱ - کلیدهاى آسمان و زمین، تنها در اختیار خداوند است. «له مقالید السموت و الأرض»
تقدیم «له» (خبر) بر «مقالید» (مبتدا) مفید حصر است.
۲ - انسان هر چه بخواهد و طلب کند، کلید دستیابى به آن تنها نزد خداوند است. «له مقالید السموت»
تقدیم «له» بر «مقالید السموت» مى تواند براى افاده حصر باشد.
۳ - آسمان و زمین، گنجینه هاى خیرات و روزى موجودات «له مقالید السموت و الأرض یبسط الرزق»
از کلمه «مقالید» (کلیدها) و نیز جمله «یبسط الرزق»، مطلب یاد شده استفاده مى شود.
۴ - تسلط و سیطره کامل و فراگیر خداوند بر جهان هستى «له مقالید السموت و الأرض»
تعبیر «له مقالید» گاهى کنایه از تسلط بر چیزى است.
۵ - جهان آفرینش، داراى آسمان هاى متعدد «مقالید السموت»
۶ - جهان هستى، نظام دار و قانون مند «له مقالید السموت و الأرض»
از این که براى اداره جهان هستى، کلیدهایى در نظر گرفته شده که در اختیار خداوند است، قانون مندى نظام هستى استفاده مى شود.
۷ - گشایش و تنگنایى روزى، بر اساس خواست و تقدیر خداوند است. «یبسط الرزق لمن یشاء و یقدر»
۸ - میزان روزى آدمیان، همواره از سوى خداوند قابل تغییر و فزونى و کاستى است. «یبسط الرزق لمن یشاء و یقدر»
برداشت یاد شده از فعل مضارع «یبسط» و «یقدر» - که دلالت بر استمرار و تجدد مى کند - صورت گرفته است.
۹ - تنها خداوند، مطلع و آگاه از رمزها و گنجینه هاى جهان هستى «له مقالید السموت و الأرض ... إنّه بکلّ شىء علیم»
در برداشت یاد شده، حصر از تقدیم «له» بر «مقالید» استفاده شده است.
۱۰ - عوامل طبیعى جهان هستى، مجراى روزى رسانى خداوند به انسان ها «له مقالید السموت و الأرض یبسط الرزق لمن یشاء»
از این که گفته شده کلید آسمان ها و زمین در اختیار خداوند است، مى توان استفاده کرد که گشایش و تنگنایى روزى به وسیله خداوند، از طریق عوامل طبیعى صورت مى پذیرد.
۱۱ - آگاهى کامل خداوند، به تمامى موجودات جهان هستى «إنّه بکلّ شىء علیم»
۱۲ - تنظیم معیشت انسان ها، در پرتو علم و آگاهى خداوند به مصالح نظام هستى «یبسط الرزق ... إنّه بکلّ شىء علیم»
۱۳ - اراده و مشیت خداوند، متّکى بر آگاهى نامحدود او است. «یبسط الرزق لمن یشاء و یقدر إنّه بکلّ شىء علیم»
۱۴ - اطلاع دقیق خداوند از راه هاى تأمین نیازمندى هاى آدمیان، تضمین کننده روزى رسانى وى به آنان «له مقالید السموت و الأرض یبسط الرزق ... إنّه بکلّ شىء علیم»
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۱۲ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۷–۱۶ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۲ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۱۲ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۱۲ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۱۲ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۲ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱۱–۱۵ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱۲
روایات و احادیث
موضوعات
دستهبندی موضوعی
زندگی انسان هامالک کلید آسمان هامالک کلید زمینمجاری روزیمصالح آفرینشمنشأ تأمین خواسته هامنابع خیرخزاین آفرینشمنشأ کمی روزیعلم خدا به موجوداتمنابع روزیمنشأ ازدیاد روزیفواید آسمانتأمین نیازهای انسانفواید زمینقانونمندی آفرینشرازقیت خداحاکم آفرینشآثار علم خداوسعت علم خدامقدرات خداتعدد آسمان هاآثار مشیت خدااراده خدانقش عوامل طبیعیمالکیت خداحاکمیت خدامشیت خداعلم خدااختصاصات خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۷)
- عالم افرینش، دارای اسمانهای متعدّد+۴ آیه
- کلیدهای اسمانها در اختیار خدا+۱ آیه
- اسمانها گنجینهها و مخازن روزی موجودات+۱ آیه
- اسمانها، دارای خزانه تحت تملّک خدا+۲ آیه
- تقدیر روزی انسانها و قبض و بسط ان، از ایات الهی+۶ آیه
- مشیّت الهی، منشا توسعه و تنگناهای اقتصادی+۹ آیه
- تفاوت انسانها در برخورداری از روزی الهی+۹ آیه
- حاکمیّت بلامنازع خدای یگانه، بر تمام موجودات+۱ آیه
- خداوند، تنها مالک خزاین و عوالم هستی+۲ آیه
- جهان افرینش، در احاطه علم گسترده خداوند+۱ آیه
- مالکیّت جهان، از انِ خداوند+۳ آیه
- عطای روزی انسانها، از خزاین الهی
- در اختیار داشتن کلید گنجینه های اسمان و زمین از سوی خدا، باعث تضمین روزی انسانها
- رعایت مصلحت، در تضییق رزق بندگان+۳ آیه
- تضییق و کاستن از رزق انسانها از جانب خداوند، بر اساس مشیّت الهی+۱۰ آیه
- اگاهی خداوند به احوال بندگان، منشا تفاوت روزی انسانها+۳ آیه
- الوهیّت خداوند، عامل تفاوت روزی انسانها+۷ آیه
- تفاوت روزی انسانها، ناشی از مشیّت خداوند و به تدبیر او+۸ آیه
- مشیّت الهی، در توسعه بخشیدن به رزق انسانها+۱۰ آیه
- علم خداوند، به مصالح بندگان، سبب وسعت روزی انان+۱ آیه
- اسمان، منبع روزی رسانی خداوند به انسانها
- اسمان، از منابع تامین کننده رزق و روزی انسانها+۹ آیه
- زمین، از منابع تامین کننده رزق و روزی انسان+۹ آیه
- خداوند، تامین کننده رزق انسانها از اسمان+۷ آیه
- خداوند، تامین کننده رزق انسانها از زمین+۸ آیه
- خداوند، فراهم اورنده رزق و روزی انسانها+۲۰ آیه
- اگاهی همه جانبه خدا، منشا تامین رزق همه موجودات+۱ آیه
- نقش مشیّت الهی، در قبض و بسط رزقها+۱۰ آیه
- مشیّت خداوند، منشا رفاه انسانها+۸ آیه
- اختصاص خزاین زمین، به خداوند+۴ آیه
- تامین روزی انسان، از فواید زمین+۱۰ آیه
- احکام و تعالیم شرایع اسمانی، نشات گرفته از علم لایزال الهی
- گشایش و تقدیر روزی بندگان، در حیطه اگاهی خدا+۳ آیه
- همه مخلوقات و اشیا، در قلمرو علم و اگاهی خدا+۱ آیه
- علیم / اسماوصفات+۲ آیه
- تقدیر روزی انسانها، به وسیله خداوند+۱۱ آیه
- اسمانها، دارای کلیدهای متعدّد+۱ آیه
- کلیدهای اسمانها در اختیار خداوند+۱ آیه
- خداوند، اگاه و مطّلع از کلیدهای اسمان
- زمین، همچون اسمانها، دارای کلیدهای متعدّد+۱ آیه
- کلیدهای زمین، در اختیار خداوند+۱ آیه
- اگاهی خداوند، از کلیدهای زمین
- فراخ و تنگروزی مردم، تحت اراده و مشیّت خداوند+۹ آیه
- مشیّتهای خداوند، متکی به علم (همه جانبه) او+۱ آیه
- مالکیّت خداوند بر گنجینههای عالم، دلیل نافذیّت مشیّت او در بسط و تضییق روزیهای افراد
- علم مطلق الهی، از موجبات شایستگی و استحقاق او برای ولایت و سرپرستی+۱ آیه
- مالکیّت بر اسمان و زمین از ویژگیهای خداوند+۱ آیه