تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ الَّذِينَ يُحَاجُّونَ فِي اللَّهِ مِنْ بَعْدِ ما اسْتُجِيبَ لَهُ حُجَّتُهُمْ داحِضَةٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَ عَلَيْهِمْ غَضَبٌ وَ لَهُمْ عَذابٌ شَدِيدٌ «16»
وَ الَّذِينَ يُحَاجُّونَ فِي اللَّهِ: آنانکه مخاصمه نمايند و مجادله کنند با پيغمبر
جلد 11 - صفحه 409
و ساير مسلمانان در دين خداى تعالى، مِنْ بَعْدِ ما اسْتُجِيبَ لَهُ: بعد از آنکه اجابت کرده باشند مر قول خداى را در روز ميثاق و به ربوبيت او اذعان نموده، يا مراد يهود و نصارااند که بعد از استماع اوصاف حضرت رسالت در تورات و انجيل، ايمان آوردند، و چون مبعوث شد به سبب حسد و کينه منکر شدند و در مقام مخاصمه و مجادله بر آمدند با آنکه اوصاف معهوده را در او مشاهده کردند و معجزات باهره داله بر صحت نبوت او به چشم ديدند. حُجَّتُهُمْ داحِضَةٌ: حجت ايشان بر رد نبوت آن حضرت باطل و زايل است، عِنْدَ رَبِّهِمْ: نزد پروردگارشان، زيرا بعد از وضوح حجت و ظهور ادله بر صحت آنها عناد و لجاج خواهد بود.
وَ عَلَيْهِمْ غَضَبٌ: و بر ايشان است خشم خدا به جهت مجادله در باطل کردن حق، وَ لَهُمْ عَذابٌ شَدِيدٌ: و براى ايشان است عذابى سخت که آتش جهنم باشد. نزد بعضى محاجه آنها آن بود که گفتند کتاب ما پيش از کتاب شما و پيغمبر ما پيش از پيغمبر شما، پس ما بهتر از شما و به حق اولى و احق هستيم، پس از آنکه کفار بدر همه به دست مؤمنين کشته شدند و کفار مکه به قحط و غلا مبتلا و ضعفاء از شر آنها نجات يافتند.