تفسیر اطیب البیان

اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب) وَ يَستَجِيب‌ُ الَّذِين‌َ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّالِحات‌ِ وَ يَزِيدُهُم‌ مِن‌ فَضلِه‌ِ وَ الکافِرُون‌َ لَهُم‌ عَذاب‌ٌ شَدِيدٌ «26» و قبول‌ اجابت‌ ميفرمايد حوائج‌ کساني‌ ‌که‌ ايمان‌ آوردند و اعمال‌ صالحه‌ بجا آوردند و زياد ميفرمايد ‌بر‌ ‌آنها‌ ‌از‌ فضل‌ ‌خود‌ و کفار ‌از‌ ‌براي‌ ‌آنها‌ عذاب‌ سختي‌ ‌است‌. وَ يَستَجِيب‌ُ ‌از‌ ماده اجابت‌ ‌است‌ و جواب‌ فرع‌ سؤال‌ ‌است‌ ‌تا‌ سؤال‌ نشود صدق‌ جواب‌ نميکند سائل‌ ‌عبد‌ مجيب‌ خداوند مجاب‌ بنده‌ مستجاب‌ حوائج‌ مستجيب‌ قبول‌ کننده‌ و پذيرنده‌ خداوند ‌هم‌ مجيب‌، ‌است‌ جواب‌ بنده‌ ‌را‌ ميدهد و ‌هم‌ مستجيب‌ حوائج‌ ‌آنها‌ ‌را‌ مي‌پذيرد، و عنايت‌ ميکند. دست‌ حاجت‌ چه‌ بري‌ نزد خداوندي‌ ‌بر‌ || ‌که‌ کريم‌ ‌است‌ و رحيم‌ ‌است‌ و غفور ‌است‌ و ودود کرمش‌ ‌تا‌ متناهي‌ نعمش‌ بي‌ پايان‌ || هيچ‌ خواهنده‌ ‌از‌ ‌اينکه‌ ‌در‌ نرود بي‌مقصود أَمَّن‌ يُجِيب‌ُ المُضطَرَّ إِذا دَعاه‌ُ وَ يَکشِف‌ُ السُّوءَ‌-‌ نمل‌ آيه 23‌-‌. الَّذِين‌َ آمَنُوا ‌غير‌ اهل‌ ايمان‌ ‌هر‌ چه‌ طلب‌ کنند ‌ يا ‌ جواب‌ نميدهد ‌ يا ‌ جواب‌ اخسَؤُا فِيها وَ لا تُکَلِّمُون‌ِ‌-‌ مؤمنون‌ آيه 110‌-‌ مي‌شنوند. وَ عَمِلُوا الصّالِحات‌ِ زيرا بسياري‌ ‌از‌ معاصي‌ ‌است‌ ‌که‌ باعث‌ حبس‌ دعا ميشود چنانچه‌ ‌در‌ دعاء کميل‌ ميخواني‌ (اللهم‌ اغفر لي‌ الذنوب‌ ‌الّتي‌ جلد 15 - صفحه 486 تحبس‌ الدعاء) ‌که‌ مکرر اشاره‌ ‌شده‌ ‌که‌ آثار معاصي‌ ‌در‌ دنيا بسيار ‌است‌ سياهي‌ قلب‌، قساوت‌، ضعف‌ ايمان‌، سلب‌ توفيق‌ ‌بعد‌ ‌از‌ رحمت‌، تسلّط شياطين‌، نزول‌ بليات‌، سلب‌ نعم‌، ممنوعيت‌ ‌از‌ اجابت‌ دعا و ‌غير‌ اينها. وَ يَزِيدُهُم‌ مِن‌ فَضلِه‌ِ قبل‌ ‌از‌ مسئلت‌ چنانچه‌ ‌در‌ دعاء رجب‌ عقيب‌ صلوات‌ ميخواني‌: (‌ يا ‌ ‌من‌ ارجوه‌ لکل‌ خير و آمن‌ سخطه‌ عند ‌کل‌ شر ‌ يا ‌ ‌من‌ يعطي‌ الکثير بالقليل‌ ‌ يا ‌ ‌من‌ يعطي‌ ‌من‌ سأله‌ ‌ يا ‌ ‌من‌ يعطي‌ ‌من‌ ‌لم‌ يسئله‌ و ‌من‌ ‌لم‌ يعرفه‌ تحننا ‌منه‌ و رحمه‌‌-‌ ‌الي‌ ‌قوله‌‌-‌ و زدني‌ ‌من‌ فضلک‌ ‌ يا ‌ کريم‌) بلکه‌ عطا مي‌فرمايد آنچه‌ ‌را‌ ‌که‌ (‌ما خطر ‌علي‌ قلب‌ بشر). وَ الکافِرُون‌َ لَهُم‌ عَذاب‌ٌ شَدِيدٌ ممکن‌ ‌است‌ لام‌ اختصاص‌ ‌باشد‌ ‌که‌ عذاب‌ شديد اختصاص‌ ‌به‌ کافر دارد و مراد ‌از‌ کافر مقابل‌ مؤمن‌ ‌است‌ ‌که‌ ‌غير‌ مؤمن‌ عذاب‌ شديد دارد و ‌اگر‌ بگويي‌ مراد کفار و مشرکين‌ ‌است‌ مي‌گوييم‌ ملحق‌ ‌به‌ ‌آنها‌ ‌است‌ ‌هر‌ ‌غير‌ مؤمني‌، ‌در‌ زيارت‌ مي‌خواني‌ (‌من‌ جحدکم‌ کافر و ‌من‌ خالفکم‌ مشرک‌ و ‌من‌ رد عليکم‌ فهو ‌في‌ اسفل‌ درک‌ ‌من‌ الجحيم‌).

آیات این صفحه