تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
کَدَأْبِ آلِ فِرْعَوْنَ وَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ کَذَّبُوا بِآياتِنا فَأَخَذَهُمُ اللَّهُ بِذُنُوبِهِمْ وَ اللَّهُ شَدِيدُ الْعِقابِ «11»
تفسير اثنا عشرى، ج2، ص: 25
بعد از آن شمه‌اى از احوال مکذّبين و کافرين را براى عبرت تذکر فرمايد:
کَدَأْبِ آلِ فِرْعَوْنَ: شأن و عادت اين کفّار در تکذيب حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم، مثل حال و عادت پيروان فرعون است در تکذيب حضرت موسى عليه السّلام. يا نفع ندهد اموال و اولاد، کفار را از عذاب؛ چنانچه نفع نداد اموال و اولاد، فرعونيان را از هلاکت، يا حال کفارى که آتش جهنم به آنها افروخته شود، مانند حال فرعونيان است که آتش جهنم به آنها افروخته گردد، وَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ: و آنان که پيش از فرعونيان بودند، مانند قوم عاد و ثمود از اصناف کفار که تکيه بر مال و اولاد خود داشتند، کَذَّبُوا بِآياتِنا: به دروغ پنداشتند آيات ما را از انبياء و کتب و معجزات که ديده و دانسته و شناخته، تکذيب نمودند، و اين قبيح‌ترين و شديدترين منکرات است. فَأَخَذَهُمُ اللَّهُ بِذُنُوبِهِمْ: پس گرفت ايشان را به سخط و عقوبت به سبب گناهان ايشان که تکذيب و انکار آيات و بينات بود به طورى که رستگارى در دنيا و آخرت نيافتند. وَ اللَّهُ شَدِيدُ الْعِقابِ: و خداى تعالى سخت عقوبت کننده است بر کافران از عذاب قهر سبحانى، هيچ وقت و هيچيک رهائى نيابند، بلکه أبد الآباد معذّب باشند.
تبصره: آيه شريفه تهويل است براى مؤاخذه، و زيادتى تخويف براى کافران و مکذّبان و جاحدان، و اشعار به آنکه تا روز قيامت هر کس تکذيب حضرت خاتم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم يا قرآن نمايد، مورد غضب الهى است، يا در دنيا و يا در آخرت، يا در هر دو عقاب سبحانى او را فرا خواهد گرفت. سير در گزارشات اشخاص و ازمان، اين مطلب را مبرهن سازد.