اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
استَجِيبُوا لِرَبِّکُم مِن قَبل‌ِ أَن يَأتِي‌َ يَوم‌ٌ لا مَرَدَّ لَه‌ُ مِن‌َ اللّه‌ِ ما لَکُم مِن مَلجَإٍ يَومَئِذٍ وَ ما لَکُم مِن نَکِيرٍ (47)
اجابت کنيد فرمايشات پروردگار خود را از پيش از آنکه بيايد روزي که بازگشت از براي او نيستيد و نخورد هم ندارد از پروردگار نيست از براي شما پناه‌گاهي در آن روز و نيست
جلد 15 - صفحه 507
که بتوانيد انکار کنيد.
استَجِيبُوا لِرَبِّکُم خطاب بجميع افراد امت است از جن و انس تا دامنه قيامت و استجابت بر پروردگار اجابت داعي الهي است چنانچه ميفرمايد از قول مؤمنين جن يا قَومَنا أَجِيبُوا داعِي‌َ اللّه‌ِ وَ آمِنُوا بِه‌ِ يَغفِر لَکُم مِن ذُنُوبِکُم وَ يُجِرکُم مِن عَذاب‌ٍ أَلِيم‌ٍ وَ مَن لا يُجِب داعِي‌َ اللّه‌ِ فَلَيس‌َ بِمُعجِزٍ فِي الأَرض‌ِ وَ لَيس‌َ لَه‌ُ مِن دُونِه‌ِ أَولِياءُ أُولئِک‌َ فِي ضَلال‌ٍ مُبِين‌ٍ- احقاف آيه 30 و 31- و داعي الي اللّه پيغمبران و ائمه هدي و علماء اعلام و وعاظ و ساير دعات الهيه‌اند و اجابت آنها قبول فرمايشات آنها و اطاعت اوامر آنها و انتهاء از منهيات آنها است.
مِن قَبل‌ِ أَن يَأتِي‌َ يَوم‌ٌ بعضي گفتند يوم وفات و رحلت و موت است که ساعتي تأخير نمي‌افتد هر چه بگويد لَو لا أَخَّرتَنِي إِلي أَجَل‌ٍ قَرِيب‌ٍ فَأَصَّدَّق‌َ وَ أَکُن مِن‌َ الصّالِحِين‌َ- منافقون آيه 10- جواب داده ميشود وَ لِکُل‌ِّ أُمَّةٍ أَجَل‌ٌ فَإِذا جاءَ أَجَلُهُم لا يَستَأخِرُون‌َ ساعَةً وَ لا يَستَقدِمُون‌َ- اعراف آيه 32- و بعضي گفتند يوم القيمة است که هر چه بگويند رَبَّنا أَخرِجنا نَعمَل صالِحاً غَيرَ الَّذِي کُنّا نَعمَل‌ُ جواب داده ميشوند أَ وَ لَم نُعَمِّرکُم ما يَتَذَکَّرُ فِيه‌ِ مَن تَذَکَّرَ وَ جاءَکُم‌ُ النَّذِيرُ- فاطر آيه 34- و کيف کان هر چه باشد.
لا مَرَدَّ لَه‌ُ مِن‌َ اللّه‌ِ لکن ظاهر اينست که مراد يوم القيمة است زيرا «لا مردّ له» آن روز است و الا بعد الموت ممکن است برگردند به دنيا چنانچه در زمان ظهور حضرت بقية اللّه و در دوره رجعت بسياري برميگردند بدنيا نيک و بد در امم سابقه هم بوده مثل حضرت عزير و مثل هفتاد نفر که با موسي در ميقات رفتند که ميفرمايد وَ إِذ قُلتُم يا
جلد 15 - صفحه 508
مُوسي لَن نُؤمِن‌َ لَک‌َ حَتّي نَرَي اللّه‌َ جَهرَةً فَأَخَذَتکُم‌ُ الصّاعِقَةُ وَ أَنتُم تَنظُرُون‌َ ثُم‌َّ بَعَثناکُم مِن بَعدِ مَوتِکُم لَعَلَّکُم تَشکُرُون‌َ- بقره آيه 52- ما لَکُم مِن مَلجَإٍ يَومَئِذٍ پناه‌گاهي از براي آنها نيست و کسي که آنها را از عذاب الهي پناه دهد ندارند.
وَ ما لَکُم مِن نَکِيرٍ بعضي گفتند مراد از نکير تغيير دهنده عذاب است و بعضي گفتند مراد نصير است که جلوگير از عذاب باشد و شايد مراد انکار کننده باشد که انکار کردار آنها را بکند از شرک و کفر و ظلم و ساير افعال و اعمال آنها زيرا شهود در قيامت بسيار است بالاخص اعضاء و جوارح آنها.