سوره شوری(الشورى)، آیه ۴۷ · جزء ۲۵ · صفحه ۴۸۸
اسْتَجِيبُوا لِرَبِّكُم مِّن قَبْلِ أَن يَأْتِيَ يَوْمٌ لَّا مَرَدَّ لَهُ مِنَ اللَّهِ مَا لَكُم مِّن مَّلْجَإٍ يَوْمَئِذٍ وَمَا لَكُم مِّن نَّكِيرٍ
اجابت کنید دعوت پروردگار خود را پیش از آنکه روزی فرا رسد که بازگشتی برای آن در برابر اراده خدا نیست؛ و در آن روز، نه پناهگاهی دارید و نه مدافعی!
معنی کلمات و عبارات
«مَرَدَّ»: (نگا: رعد / ، روم / ، شوری / ). «مِنَ اللهِ»: از سوی خدا. «لا مَرَدَّ مِنَ اللهِ»: اصلاً خدا آن را برنمیگرداند و آخرت را بهم نمیزند و دوباره جهان دنیا را برپای نمیدارد. «نَکِیرٍ»: انکار (نگا: حجّ / ).
نزول
سال ۱۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۹ رویداد)
- هجرت پیامبر از مکه به مدینهمرتبط با نزول
۱ هجرت · مکه - مدینه - اجازه جهاد دفاعیمرتبط با نزول
13 بعثت · مدینه - جنگ بدرمرتبط با نزول
۲ هجرت · بدر - پیمان برادری میان مهاجران و انصار
13 بعثت · مدینه - اختفا در غار ثور هنگام هجرت
13 بعثت · غار ثور، نزدیک مکه - تدوین پیماننامه مدینه
13 بعثت · مدینه - نخستین نماز جمعه در رانونا
13 بعثت · بنی سالم / مدینه - بنای مسجد قبا
13 بعثت · قبا، نزدیک مدینه - پیمان دوم عقبه
13 بعثت · عقبه، منی
نکات آیه
۱ - خداوند، فراخوان انسان ها به اجابت دعوت خویش «استجیبوا لربّکم»
۲ - ربوبیت خداوند، نسبت به انسان ها و تدبیر امور آنان، مقتضى پاسخ گویى انسان به دعوت او «استجیبوا لربّکم»
۳ - زندگانى محدود دنیا، تنها فرصت انسان براى هدایت و اجابت دعوت الهى است. «استجیبوا لربّکم من قبل أن یأتى یوم لا مردّ له من اللّه»
۴ - بهره گیرى از فرصت ها و امکانات دنیوى، جهت تهیه ره توشه حیات اخروى، امرى بایسته و ضرورى است. «استجیبوا لربّکم من قبل أن یأتى یوم لامردّ له»
۵ - بى توجهى به روز قیامت و غفلت از پایان یافتن فرصت انجام تکالیف، عامل اساسى در ترک دستورات الهى است. «استجیبوا لربّکم من قبل أن یأتى یوم لامردّ له»
ذکر «من قبل أن یأتى» مى تواند اشاره به آن داشته باشد که انسان ها، چنانچه به روز قیامت توجه کنند به اجابت دعوت الهى روى خواهند آورد.
۶ - انسان ها، در معرض غفلت نسبت به روز قیامت «من قبل أن یأتى یوم لامردّ له من اللّه»
تأکید خداوند، درباره حقیقت روز قیامت، مى تواند از آن جهت باشد که بسیارى از مردم نسبت به این امر مهم غافل اند.
۷ - اراده خداوند، نسبت به برپایى قیامت، قاطع و غیرقابل تجدید نظر است. «من قبل أن یأتى یوم لا مردّ له من اللّه»
«لا» در «لامردّ له من اللّه» براى نفى جنس است. و «مردّ» مصدر میمى و به معناى بازگرداندن مى باشد. منظور این است که برپایى قیامت، امرى قطعى و تجدید نظر در آن غیر ممکن است.
۸ - قیامت، صحنه بى پناهى و بى یاورى انسان ها است. «ما لکم من ملجإ یومئذ»
۹ - انکار و پرده پوشى گناهان در قیامت، امکان ندارد. «و ما لکم من نکیر»
«نکیر» - چنان که برخى گفته اند - مصدر و به معناى «انکار» است.
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۷–۵۰ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۲۷–۵۰ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۲۷–۵۰ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۴۷ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۴۷ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۴۷ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۴۷ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۴۷ - تفسیر روان جاوید
آیات ۴۶–۵۰ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۴۷
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار غفلت از پایان فرصتتحصیل توشه آخرتتکذیب گناه در قیامتدعوت به اجابت خدافرصت هدایتاجابت دعوتهای خدابی پناهی اخروی انسان هااهمیت استفاده از فرصتبی پناهی در قیامتغفلت از قیامتنقش زندگی دنیویعوامل عصیانآثار غفلت از قیامتاستفاده از امکانات دنیویغفلت انسان هاحتمیت اراده خداحتمیت قیامتدعوتهای خداظهور حقایق در قیامتآثار ربوبیت خداویژگیهای قیامت
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۵)
- کافران حقناپذیر در برابر اتمام حجّت محمّد(صلی الله علیه واله)، مستحقّ عذاب الهی+۱ آیه
- نبود پناهگاهی در قیامت، برای ردکنندگان دعوت پروردگار+۱ آیه
- خداوند، فراخوان انسانها به پذیرش دعوت خویش+۱ آیه
- زندگانی محدود دنیا، تنها فرصت انسان برای پذیرش دعوت خدا+۳ آیه
- تربیت انسانها، از جانب خداوند
- همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۴ آیه
- وجوب اطاعت از فرمانهای خدا+۲ آیه
- ربوبیّت خداوند نسبت به انسانها و تدبیر امور انان، مقتضی اطاعت انسان از او+۱ آیه
- اجابت دعوتهای الهی، تکلیف انسان در دنیا
- زندگی دنیا، تنها فرصت انسان، برای اجابت دعوت الهی
- ناسپاسی، در پی دارنده نزول بلا و عذاب+۱ آیه
- نبودن هیچ راه فرار و پناهگاه در قیامت، برای مجرمان+۴ آیه
- قیامت، حتمی و برگشت ناپذیر+۴ آیه
- کافران حقناپذیر در برابر اتمامحجّت محمّد صلی الله علیه و اله، مستحقّ عذاب الهی+۱ آیه
- وجوب اطاعت از اوامر خدا+۲ آیه