تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ الَّذِي نَزَّلَ مِنَ السَّماءِ ماءً بِقَدَرٍ فَأَنْشَرْنا بِهِ بَلْدَةً مَيْتاً کَذلِکَ تُخْرَجُونَ «11»
وَ الَّذِي نَزَّلَ: و او آن خدائى است که نازل فرمود، مِنَ السَّماءِ ماءً بِقَدَرٍ:
از آسمان يا از ابر باران را به اندازه حاجت بر وفق مصلحت بلاد و عباد نه بر وجه افراط که سبب غرق باشد مانند طوفان نوح عليه السلام که آثار غضب الهى بود، و نه بر طريق تفريط که مزارع را کافى نباشد.
بيان:
آيه شريفه دال است بر آنکه ذات سبحانى فاعل مختار و نزول باران به تقديرات الهى است لکن به شآمت افعال قبيحه بندگان، گاهى مقتضى شود هلاک جمعى را به غرق، و زمانى به قحط و خشکسالى براى تنبه و گوشمالى آنان که برگردند و توبه نمايند.
فَأَنْشَرْنا بِهِ بَلْدَةً مَيْتاً: پس زنده گردانيم به آن جايگاهى که مرده است، يعنى زمين خشک شده را به اخراج گياه و نبات از آن، کَذلِکَ تُخْرَجُونَ:
چنانچه زمين مرده را زنده ساختيم به روئيدن نباتات، همچنين بيرون آورده خواهيد شد از قبور در وقت نشور پس از زنده شدن. حق تعالى اشاره فرموده که زنده نمودن نفوس بعد از مردن، مانند زنده نمودن زمين است بعد از مردن و
جلد 11 - صفحه 457
دروس و يبوست که خشک شده باشد از نباتات و طراوت و نضارت که از همان ماده ارضيه احيا شود و به طراوت آيد به سبب نبات.