اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ جَعَلُوا المَلائِکَةَ الَّذِين‌َ هُم عِبادُ الرَّحمن‌ِ إِناثاً أَ شَهِدُوا خَلقَهُم سَتُکتَب‌ُ شَهادَتُهُم وَ يُسئَلُون‌َ «19»
و قرار دادند اينکه کفار و مشرکين ملائکه را که اينکه ملائکه کساني هستند که آنها بندگان خداوند رحمن هستند زنها که گفتند ملائکه زن هستند آيا اينها ملائکه را مشاهده کرده‌اند و آنها را ديده‌اند زود باشد که نوشته مي‌شود در نامه عمل آنها شهادت آنها و از آنها سؤال مي‌شود که از روي چه مدرکي شهادت مي‌دهيد.
اينکه مسئوليت اختصاص به کفار و مشرکين ندارد امروز اينکه دراويش و اهل تصوف و عوام شيعه شمائلي درست کردند که صورت پيغمبر و امير المؤمنين و صديقه طاهره که روي صورتش يک پرده سفيدي کشيده شده و صورت حسنين که دامن پيغمبر نشسته‌اند و صورت جبرئيل با دو بال بصورت زنها بالاي سر آنها پرواز مي‌کند فرداي قيامت از آنها سؤال مي‌شود که شما از کجا صورت اينکه پنج تن آل عبا را و جبرئيل و ملائکه را مشاهده کرده‌ايد خدمت آنها مشرف شده‌ايد يا عکس آنها را برداشته‌ايد بخصوص امير المؤمنين را با سبيل وافر که صوفيها مي‌گويند و بقدري اينکه شمائل‌ها در نزد آنها اهميت دارد که اگر يک نفر علماء منع کند او را کافر و مرتد مي‌گويند با اينکه اصلا کشيدن صور ذي روح مورد اشکال است حتي اگر در حجره باشد بعضي نماز در آن حجره را اشکال کردند باري بگذريم.
وَ جَعَلُوا المَلائِکَةَ الَّذِين‌َ هُم عِبادُ الرَّحمن‌ِ إِناثاً ملائکه که آني از عبادت خداوند فتور و ملالتي ندارند که مي‌فرمايد وَ مَن عِندَه‌ُ لا يَستَکبِرُون‌َ عَن عِبادَتِه‌ِ وَ لا يَستَحسِرُون‌َ يُسَبِّحُون‌َ اللَّيل‌َ وَ النَّهارَ لا يَفتُرُون‌َ- انبياء آيه 19 و 20- و کلام اينها دو کلمه کفر است يکي آنکه ملائکه را دختران خدا گفتند و يکي آنها را دختر و نساء شمردند.
أَ شَهِدُوا خَلقَهُم آيا ملائکه بر آنها بصورت ملکي نازل شدند يا اينها به آسمان رفتند و ملائکه را مشاهده کردند يا پيغمبري و امامي صورت آنها را نشان
جلد 16 - صفحه 15
داده‌اند با اينکه در قرآن مي‌فرمايد جاعِل‌ِ المَلائِکَةِ رُسُلًا أُولِي أَجنِحَةٍ مَثني وَ ثُلاث‌َ وَ رُباع‌َ يَزِيدُ فِي الخَلق‌ِ ما يَشاءُ إِن‌َّ اللّه‌َ عَلي کُل‌ِّ شَي‌ءٍ قَدِيرٌ- فاطر آيه 1- و ذکر مثني و ثلاث و رباع دليل بر انحصار نيست از باب مثال است و الا بسا ملائکه باشند که هزار بال داشته باشند آنهم با چه بزرگي و عظمت که دارد در خبر که جبرئيل هفت شهر قوم لوط را روي يک بالش نگهداشت تا وقت سحر که خطاب رسيد واژگون گردان اصلا با اينکه چشم بشري نمي‌توان ملک را ديد چنانچه رقيب و عتيد و حفظه و حاضرين در مجالس مؤمنين و نازلين الي الارض را ما مشاهده نمي‌کنيم بلکه بسا ملائکه داخل در قلب مي‌شوند و الهام مي‌کنند.
سَتُکتَب‌ُ شَهادَتُهُم جايي که هر کلامي از زبان خارج شود مي‌نويسند که مي‌فرمايد إِذ يَتَلَقَّي المُتَلَقِّيان‌ِ عَن‌ِ اليَمِين‌ِ وَ عَن‌ِ الشِّمال‌ِ قَعِيدٌ ما يَلفِظُ مِن قَول‌ٍ إِلّا لَدَيه‌ِ رَقِيب‌ٌ عَتِيدٌ ق آيه 16 و 17- چه رسد به شهادت دروغ آنهم نسبت به خدا و ملائکه.
وَ يُسئَلُون‌َ در محکمه عدل الهي فرداي قيامت که از تمام اعمال و اقوال و امور نفسيه از عقائد و اخلاق سؤال مي‌شود که مي‌فرمايد وَ قِفُوهُم إِنَّهُم مَسؤُلُون‌َ- و الصافات آيه 24- و مي‌فرمايد لا يُسئَل‌ُ عَمّا يَفعَل‌ُ وَ هُم يُسئَلُون‌َ انبياء آيه 23.