آيات قبل، سخن از کفّار و غرق شدن در ماديات بود، اين آيه يکى از آثار غوطه‌ور شدن در زر و زيور را بيان مى‌کند.
جلد 8 - صفحه 454
«يَعْشُ» از «عشو» به معناى آفتى در چشم است که سبب ضعف ديد مى‌گردد. اين کلمه هرگاه با حرف «عن» همراه باشد به معناى اعراض کردن است.
سياست شيطان گام به گام است: «خُطُواتِ» «1»*
مرحله اول القاى وسوسه است. «فَوَسْوَسَ إِلَيْهِ» «2»
در مرحله دوم تماس مى‌گيرد. «مَسَّهُمْ طائِفٌ» «3»
مرحله سوم در قلب فرو مى‌رود. «فِي صُدُورِ النَّاسِ» «4»
مرحله چهارم در روح مى‌ماند. «فَهُوَ لَهُ قَرِينٌ» «5»
مرحله پنجم انسان را عضو حزب خود قرار مى‌دهد. «حِزْبُ الشَّيْطانِ» «6»*
مرحله ششم سرپرست انسان مى‌شود. «وَ مَنْ يَتَّخِذِ الشَّيْطانَ وَلِيًّا» «7»
مرحله هفتم انسان خود يک شيطان مى‌شود. شَياطِينَ الْإِنْسِ وَ ... «8»
امام على عليه السلام در نهج البلاغه مى‌فرمايد: شيطان در روح انسان تخم گذارى مى‌کند. «فباض و فرخ فى صدورهم» «9»
آثار اعراض از ياد خدا
1. باز ماندن از راه خير. «لَيَصُدُّونَهُمْ عَنِ السَّبِيلِ»
2. انحراف فکرى که خيال مى‌کند هدايت يافته است. «يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ مُهْتَدُونَ»
3. ديگر موعظه‌پذير نيست. «وَ إِذا ذُکِّرُوا لا يَذْکُرُونَ» «10»
4. توبه نمى‌کند چون خود را کج نمى‌داند.
5. زندگى نکبت بار دارد. «وَ مَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِکْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنْکاً» «11»
6. کسى که در دنيا از ديدن حقّ کور است، «يَعْشُ» در آخرت نيز کور محشور مى‌شود. «مَنْ کانَ فِي هذِهِ أَعْمى فَهُوَ فِي الْآخِرَةِ أَعْمى» «12»
«1». بقره، 168.
«2». طه، 120.
«3». اعراف، 201.
«4». ناس، 5.
«5». زخرف، 36.
«6». مجادله، 19.
«7». نساء، 119.
«8». انعام، 112.
«9». نهج‌البلاغه، خطبه 7.
«10». صافّات، 13.
«11». طه، 124.
«12». اسراء، 72.
جلد 8 - صفحه 455
شيطانِ همراه، ممکن است از دوستان ناباب يا همسر و فرزند يا شريک فاسد باشد. به همين دليل کلمه شيطان نکره ذکر شده است تا شامل هر نوع شيطانى شود.
نماز، ذکر رحمن است، «أَقِمِ الصَّلاةَ لِذِکْرِي» «1» قرآن، ذکر رحمن است، «نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّکْرَ» «2» پس هر کس از نماز و قرآن اعراض کند دچار سلطه شيطان همراه مى‌شود.
«فَهُوَ لَهُ قَرِينٌ»