اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ إِنَّه‌ُ لَذِکرٌ لَک‌َ وَ لِقَومِک‌َ وَ سَوف‌َ تُسئَلُون‌َ (44)
و محققا او هر آينه ذکر است از براي تو و از براي قوم تو پس زود باشد که سؤال کرده مي‌شويد.
وَ إِنَّه‌ُ لَذِکرٌ لَک‌َ وَ لِقَومِک‌َ مرجع ضمير و انه قرآن مجيد است بدليل قوله تعالي إِنّا نَحن‌ُ نَزَّلنَا الذِّکرَ وَ إِنّا لَه‌ُ لَحافِظُون‌َ- حجر آيه 9- و قوله تعالي حکاية از قول مشرکين در همين سوره حجر وَ قالُوا يا أَيُّهَا الَّذِي نُزِّل‌َ عَلَيه‌ِ الذِّکرُ إِنَّک‌َ لَمَجنُون‌ٌ آيه 6- که يکي از اسامي قرآن ذکر است و در بعض اخبار هم تفسير به قرآن شده لکن در بعض اخبار تفسير به وجود مقدس پيغمبر شده و اهل ذکر ائمه هدي و استشهاد کردند به آيه شريفه فَسئَلُوا أَهل‌َ الذِّکرِ إِن کُنتُم لا تَعلَمُون‌َ- نحل آيه 45-.
اقول: ظاهر اينکه است که همان قرآن باشد بدليل قوله وَ إِنَّه‌ُ لَذِکرٌ لَک‌َ زيرا پيغمبر ذکر بر خود نيست قرآن است و ائمه اطهار هم اهل قرآن هستند چون قرآن در خانه آنها نازل شده و آنها عارف به ظواهر و بواطن و محکمات و متشابهات قرآن هستند «انما يعرف القرآن من خوطب به» و آنها راسخون في العلم هستند که ميفرمايد وَ ما يَعلَم‌ُ تَأوِيلَه‌ُ إِلَّا اللّه‌ُ وَ الرّاسِخُون‌َ فِي العِلم‌ِ- آل عمران آيه 5- و مراد از قوم تمام افراد است تا دامنه قيامت مثل قوم نوح و هود و صالح و ابراهيم و شعيب و لوط و موسي و عيسي که قوم آنها امت آنها بودند که بر آنها مبعوث شده بودند.
وَ سَوف‌َ تُسئَلُون‌َ خطاب به پيغمبر و قوم است که تمام امت هستند اما سؤال از حضرت رسول که کوتاهي در امر رسالت و تبليغ و بيان آيات شريفه قرآن نکرده باشد، و امّا سؤال از امّت در عمل باين قرآن و فرمايشات آن و دستورات آن که از زمان خود حضرت رسالت الي زماننا هذا با اينکه آيات قرآن چه کردند و مي‌کنند که ميفرمايد وَ قال‌َ الرَّسُول‌ُ يا رَب‌ِّ إِن‌َّ قَومِي اتَّخَذُوا هذَا القُرآن‌َ
جلد 16 - صفحه 36
مَهجُوراً- فرقان آيه 33- آيات راجعه بولايت و نازله در شئون اهل بيت و راجع به حدود و ديات و غير اينها که امروز چه حکايتي است از تمام اينها سؤال مي‌شود.