تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) قُلْ إِنْ کانَ لِلرَّحْمنِ وَلَدٌ فَأَنَا أَوَّلُ الْعابِدِينَ (81) جلد 11 - صفحه 501 شأن نزول: روزى نضر بن حرث در جائى نشسته بود، اکثر صناديد عرب نزد او حاضر، آيتى از قرآن را مورد استهزا قرار داد، وليد در آن وقت مايل به اسلام و قرآن را ستايش مى‌نمود، گفت: اى نضر به قرآن استهزاء کنى، به خدا که پيغمبر نمى‌گويد مگر حق. نضر گفت: من هم حق گويم لا اله الا اللّه من نيز مى‌گويم لا اله الا اللّه و به آن اضافه نمايم الملئکة بنات اللّه اين خبر به حضرت رسيد اندوهناک شد؛ آيه شريفه نازل شد: قُلْ إِنْ کانَ لِلرَّحْمنِ وَلَدٌ: بگو اى پيغمبر اگر باشد براى خدا فرزندى چنانکه گمان مى‌بريد، فَأَنَا أَوَّلُ الْعابِدِينَ‌: پس من اول پرستندگانم، يعنى اگر به برهان صحيح و حجت روشن ثابت شد که خداى را فرزندى هست اول کسى که به طاعت او قيام کند من هستم. بيان: قضيه فرضيه‌اى است و اين شرط مستلزم کينونت ولد و عبادت او نيست در واقع و نفس الامر، زيرا مراد تعليق شى‌ء است بر امر محال که مستلزم محاليت آن شي‌ء است؛ يعنى تعليق عبادت به بودن ولد در واقع محال است، پس معلق به که عبادت او است نيز محال باشد، بنابراين مقصود از اين شرطيت نفى ولد و عبادت او است.