اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
بِسم‌ِ اللّه‌ِ الرَّحمن‌ِ الرَّحِيم‌ِ
إِنّا فَتَحنا لَک‌َ فَتحاً مُبِيناً «1»
محققا ما باز کرديم براي تو باز کردن آشکارايي را.
إِنّا فَتَحنا لَک‌َ فتح بمعني امر بسته‌اي را باز کردن مثلا در علم بروي قلب جاهل بسته شده آن را باز کنند از جهالت علم بياموزند، يا امر مشکلي را آسان کنند يا راه بسته را بقطاع الطريق و حيوانات موذيه يا خرابي باز کنند و امثال اينها و در مراد از اينکه فتح در آيه شريفه مفسرين اختلاف زيادي کردند بعضي گفتند: «قضينا لک قضاء ظاهرا» بعضي گفتند: «يسرنا لک يسرا بينا». بعضي گفتند «اعلمناک علما ظاهرا»، بعضي گفتند: «ارشدناک الي الدين البين»، بعضي گفتند: مراد فتح مکه است و غلبه بر مشرکين بعضي گفتند: مراد صلح حديبيه است که کفار و مشرکين ممانعت نکنند و مزاحم مسلمين نباشند.
جلد 16 - صفحه 196
اقول: آنچه بنظر ميرسد و اللّه العالم اينکه کفار و مشرکين مانع بودند از تشرف ناس باسلام خداوند آنها مخذول و منکوب و مقتول و ذليل و خفيف نمود و دين مقدس اسلام رونق پيدا کرد و افواج زيادي چه از حجاز اهل مکه و مدينه و غير اينها و از عراق و روم و فرس بشرف اسلام مشرف شدند که ميفرمايد در سوره نصر: بِسم‌ِ اللّه‌ِ الرَّحمن‌ِ الرَّحِيم‌ِ إِذا جاءَ نَصرُ اللّه‌ِ وَ الفَتح‌ُ وَ رَأَيت‌َ النّاس‌َ يَدخُلُون‌َ فِي دِين‌ِ اللّه‌ِ أَفواجاً ... السورة اينست مفاد: فَتحاً مُبِيناً و اينکه معني جامع تمام تفسيرات است.