اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
لِيُدخِل‌َ المُؤمِنِين‌َ وَ المُؤمِنات‌ِ جَنّات‌ٍ تَجرِي مِن تَحتِهَا الأَنهارُ خالِدِين‌َ فِيها وَ يُکَفِّرَ عَنهُم سَيِّئاتِهِم وَ کان‌َ ذلِک‌َ عِندَ اللّه‌ِ فَوزاً عَظِيماً «5»
او است خداوندي که نازل فرمود سکينه را در قلوب مؤمنين براي اينکه زياد کنند ايمان را با ايمان خود آنها و از براي خدا است لشکر آسمان‌ها و زمين و خداوند عالم و حکيم است.
جمله ذرات زمين و آسمان || لشگر حقند گاه امتحان
هُوَ الَّذِي أَنزَل‌َ السَّکِينَةَ فِي قُلُوب‌ِ المُؤمِنِين‌َ در اخبار بسيار تفسير فرموده اند سکينه را بايمان و البته مراد درجه قويه ايمان است که اطمينان قلبي باشد باين که شک و تزلزل و اضطراب و شبهه در قلوب آنها راه نداشته باشد چنانچه
جلد 16 - صفحه 199
حضرت ابراهيم عرض کرد: وَ إِذ قال‌َ إِبراهِيم‌ُ رَب‌ِّ أَرِنِي کَيف‌َ تُحي‌ِ المَوتي قال‌َ أَ وَ لَم تُؤمِن قال‌َ بَلي وَ لکِن لِيَطمَئِن‌َّ قَلبِي بقره آيه 262 نکته: در اينکه آيه شريفه ميفرمايد انزل السکينة في قلوب المؤمنين و در آيه غار ميفرمايد: إِذ هُما فِي الغارِ إِذ يَقُول‌ُ لِصاحِبِه‌ِ لا تَحزَن إِن‌َّ اللّه‌َ مَعَنا فَأَنزَل‌َ اللّه‌ُ سَکِينَتَه‌ُ عَلَيه‌ِ ... الايه توبه 40 و نفرمود عليهما، و از جمع بين اينکه دو آيه استکشاف ميشود که صاحب او ايمان نداشته چنانچه در محلش بيان کرده‌ايم رجوع کنيد.
لِيَزدادُوا إِيماناً مَع‌َ إِيمانِهِم يعني مرتبه قوي ايمان پيدا کنند که ثبات قدم باشد و تزلزل و اضطراب پيدا نکنند و از اينکه جمله هم استفاده ميشود که کساني که فرار کردند يا در ميدان جنگ حاضر نشدند يا سستي کردند سکينه در قلب آنها نازل نشده چون ايمان نداشتند و جزو منافقين بودند.
وَ لِلّه‌ِ جُنُودُ السَّماوات‌ِ وَ الأَرض‌ِ مراد مجرد ملائکه و جن و انس نيست که مفسرين گفتند بلکه جميع موجودات عالم از حيوانات و نباتات و جمادات لشگر حق هستند و مأمور بامر او
«آب را ديدي که با طوفان چه کرد || باد را ديدي که با
عادان چه کرد»
بسا نمرود کذايي را مأمور ميشود يک پشه هلاکش کند، طير ابابيل با اصحاب فيل چه کردند. صاعقه و صيحه و رجفه و خسف چه کردند!
وَ کان‌َ اللّه‌ُ عَلِيماً بکل شي‌ء.
جمله ذرّات زمين و آسمان || لشکر حقند گاه امتحان
حَکِيماً تمام کارهاي او از روي حکمت و مصلحت است وَ يُکَفِّرَ عَنهُم سَيِّئاتِهِم وَ کان‌َ ذلِک‌َ عِندَ اللّه‌ِ فَوزاً عَظِيماً اينکه انزال سکينه در قلوب مؤمنين براي اينکه است که خداوند داخل ميکند مؤمنين و مؤمنات را بهشتهايي که از پاي آنها نهرهايي جاري است و مخلد هستند در آن بهشت‌ها و تکفير ميفرمايد سيئات آنها را و ميباشد اينکه موهبت در پيشگاه الهي فوز عظيمي.
از اينکه آيه استفاده ميشود که ثبات ايمان و بقاء آن شرط است در دخول جنات و آمرزش گناهان و نجات از عذاب که مکرر گفته‌ايم که مجرد ايمان کافي نيست ثبات و بقاء ايمان که تعبير بموافات مي‌کنند هم لازم است و الا اگر
جلد 16 - صفحه 200
شک يا شبهه يا تزلزل پيدا شد ايمان زايل ميشود و داخل در مرتدين ميشود و با منافق و کافر در يک عرض هستند چنانچه در آيه بعد ميفرمايد: