نکته‌های تفسیر نور

«دائِرَةُ السَّوْءِ» به معناى حادثه‌ى تلخ و فراگير است. «1» پس از بيان الطاف چهارگانه خداوند بر پيامبر اکرم صلى الله عليه و آله و همچنين بر مؤمنان در آيات قبل، در اين آيه، چند تهديد براى منافقان و مشرکان بيان شده است. در اين آيه، نام منافق قبل از مشرک آمده، گويا نفاق از شرک و منافق از مشرک بدتر است. ممکن است مراد از عذاب منافقان و مشرکان، عذاب آخرت نباشد، بلکه عذاب و تنگناهاى خط نفاق و شرک باشد که پس از صلح حديبيّه و فتح مکّه گريبانگير آنان مى‌شود. در حديث مى‌خوانيم: خداوند هيچ بنده‌اى را پس از توبه و استغفار، عذاب نمى‌کند مگر به خاطر سوء ظنّ به خدا و اميدوار نبودن به او. آنگاه امام اين آيه را تلاوت فرمودند. «2» عبارتِ‌ «لِلَّهِ جُنُودُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ» يکبار براى لطف به مؤمنان در آيه 4 آمد و يکبار نيز در اين آيه براى قهر و عذاب آمده است. امّا آنجا که خداوند لشکريانى براى خير رسانى به مؤمنان مى‌فرستد، خود را با کلمه‌ «عَلِيماً «1». مفردات راغب. «2». بحار، ج 67، ص 399. جلد 9 - صفحه 119 حَکِيماً» توصيف فرموده، ولى آنجا که لشکريان را براى قهر و عذاب مى‌فرستد، خود را با «عَزِيزاً حَکِيماً» ستوده است، و اين به خاطر آن است که به مؤمنان بگويد: تمام کارهاى شما را مى‌دانم و به مخالفان بگويد: سر و کار شما با قدرتى شکست‌ناپذير است. ولى در هر دو حال، کار ما حکيمانه است نه از روى انتقام و کينه و عقده و امثال آن.