سوره فتح(الفتح)، آیه ۷ · جزء ۲۶ · صفحه ۵۱۱
وَ لِلَّهِ جُنُودُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ كَانَ اللَّهُ عَزِيزاً حَكِيماً
لشکریان آسمانها و زمین تنها از آن خداست؛ و خداوند شکستناپذیر و حکیم است.!
معنی کلمات و عبارات
«وَ ِللهِ جُنُودُ ...»: (نگا: آیه .
نزول
سال ۱۹ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۱۴ رویداد)
- فتح مکهمرتبط با نزول
۸ هجرت · مکه - ماجرای ابوبصیر
19 بعثت · ساحل دریای سرخ - فتح خیبر
19 بعثت · خیبر - سریه عبدالرحمن بن عوف به دومةالجندل
19 بعثت · دومةالجندل - سریه عبدالله بن رواحه به خیبر
19 بعثت · خیبر - سریه ابوبکر به فزاره
19 بعثت · فزاره - سریه ابوقتاده به خضره
19 بعثت · خضره - سریه علی به فدک
19 بعثت · فدک - سریه بشیر بن سعد به فدک
19 بعثت · فدک - سریه غالب بن عبدالله به الکدید
19 بعثت · الکدید - غزوه وادیالقری
19 بعثت · وادیالقری - ارسال نامه به پادشاهان و سران
19 بعثت · مدینه - بیعت رضوان
19 بعثت · حدیبیه - بازگشت جعفر از حبشه
19 بعثت · مدینه / خیبر
نکات آیه
۱ - نیروها و قواى آسمان ها و زمین، ملک خداوند و در خدمت تحقق اراده او «و للّه جنود السموت و الأرض »
«لام» در «للّه» مفید اختصاص و ملکیت است و مى رساند که نیروهاى هستى، مسخّر خدا و در خدمت تحقق اهداف اویند; چه این که اطلاق «جند» بر قواى هستى ممکن است، به همین جهت صورت گرفته باشد; زیرا در این واژه، هدف دارى و قرار داشتن تحت فرماندهى واحد نهفته است.
۲ - تحقق اراده الهى بر انجام دادن امور جهان، از طریق علل و وسایط «و للّه جنود السموت و الأرض »
تعبیر «للّه جنود» مى رساند که قوانین و قواى نهفته در طبیعت مسخّر خدا بوده و در جهت اراده الهى به کار گرفته مى شوند. اصولاً طرح جنود از آن جهت است که در تحقق اراده الهى نقش دارند.
۳ - حاکمیت خداوند بر قواى هستى، نشانگر قدرت او بر پاداش مؤمنان و کیفر منافقان و مشرکان «لیدخل المؤمنین و المؤمنت جنّ-ت ... و یعذّب المنفقین ... و المشرکین ... و للّه جنود السموت و الأرض »
از ارتباط این آیه با آیات پیشین - که درباره پاداش مؤمنان و کیفر منافقان و مشرکان بود - مطلب بالا استفاده مى شود.
۴ - خداوند، داراى عزّت (قدرت شکست ناپذیر) و حکمت (کاردانى) ازلى است. «و کان اللّه عزیزًا حکیمًا»
۵ - شکل گیرى و پیدایش قوانین و قواى هستى، در پرتو عزّت و حکمت ازلى خداوند * «و للّه جنود السموت و الأرض و کان اللّه عزیزًا حکیمًا»
از ارتباط دو بخش آیه (و للّه جنود...) با (و کان اللّه...)، مى توان به مطلب بالا ره یافت.
۶ - عزت و شکست ناپذیرى خداوند، آمیخته با حکمت و کاردانى او «و کان اللّه عزیزًا حکیمًا»
۷ - حاکمیت خداوند بر هستى، حاکمیت مطلق و بدون معارض «و للّه جنود السموت و الأرض »
تقدیم خبر (للّه) بر مبتدا (جنود...) افاده حصر مى کند.
۸ - حاکمیت مطلق خداوند بر قواى هستى، نویدى به مؤمنان و هشدارى به منافقان و مشرکان «و للّه جنود السموت و الأرض »
یادآورى قدرت، پس از وعده و وعید، بیانگر مطلب یاد شده است.
تفسیر (۱۱)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۷ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۷ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۷ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۱۷ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۷ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۷ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۷ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۷ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۷ - تفسیر روان جاوید
آیات ۶–۱۰ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۷
موضوعات
دستهبندی موضوعی
حاکم نیروهای آفرینشمالک نیروهای آسمانمنشأ نیروهای آفرینشحتمیت کیفر منافقانحتمیت کیفر مشرکانمالک نیروهای زمینوسعت حاکمیت خداحتمیت پاداش مؤمنانهشدار به مشرکانهشدار به منافقانآثار عزت خداویژگیهای عزت خدابشارت به مؤمنانآثار حکمت خدامجاری اراده خداحکمت خداعزیزحکیمنقش عوامل طبیعیمالکیت خداحاکمیت خدانشانه های قدرت خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۳)
- عالم افرینش، دارای اسمانهای متعدّد+۷ آیه
- وجود موجوداتی در اسمانها به صورت لشکر خدا+۴ آیه
- خدا، مالک موجودات اسمانها+۴ آیه
- تمام فرشتگان و نیروهای اسمان و زمین، در انحصار مالکیّت خدا+۱ آیه
- لشکریان اسمانی، در اختیار خداوند+۲ آیه
- لشکریان زمینی، در اختیار و مالکیّت خداوند+۱ آیه
- نزول لشکریان غیبی خداوند، برای ارامشبخشی بر مؤمنان، در صلح حدیبیّه+۱ آیه
- جنود الهی، از مظاهر حکمت خدا+۱ آیه
- جنود الهی، تجلّی عزّت خداوند
- فتح و پیروزی مؤمنان، در پرتو امداد جنود الهی+۵ آیه
- تهدید منافقان و مشرکان، با لشکریان زمینی و اسمانی خداوند+۱ آیه
- مالکیّت جهان، از انِ خداوند+۳ آیه
- حکمت خداوند، امیخته با عزّت او+۲ آیه
- جنود الهی در اسمانها و زمین و تدبیر امور از جانب او، نمودی از حکمت خداوند+۱ آیه
- موجوداتی در زمین، به صورت لشکر خداوند+۱ آیه
- مشرکان در گرداب بدیها و شکستها+۲ آیه
- لشکریان فرمانبردار اسمانی و زمینی خداوند، از نشانه های عزّت و شوکت حکیمانه او
- امیختگی عزّت و شکست ناپذیری خداوند، با حکمت او+۲ آیه
- نزول ارامش بر مؤمنان در فتح مکّه، نمودی از حاکمیّت خداوند بر جهان هستی+۲ آیه
- ارزشمند بودن قدرت امیخته به حکمت+۲ آیه
- خداوند، تنها قدرت قاهر شکست ناپذیر+۳ آیه
- مالکیّت خداوند بر جنود و سپاه اسمانها و زمین، جلوه ای از قدرت و عزّت خداوند
- نیروهای نامریی الهی، سپاهی غیر متعارف و حمایتگر نیروهای نظامی مسلمان، در رویارویی با دشمن+۵ آیه