اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
سَيَقُول‌ُ المُخَلَّفُون‌َ إِذَا انطَلَقتُم إِلي مَغانِم‌َ لِتَأخُذُوها ذَرُونا نَتَّبِعکُم يُرِيدُون‌َ أَن يُبَدِّلُوا کَلام‌َ اللّه‌ِ قُل لَن تَتَّبِعُونا کَذلِکُم قال‌َ اللّه‌ُ مِن قَبل‌ُ فَسَيَقُولُون‌َ بَل تَحسُدُونَنا بَل کانُوا لا يَفقَهُون‌َ إِلاّ قَلِيلاً «15»
زود باشد که ميگويند کساني که تخلف کردند و تقاعد نمودند و نيامدند براي جنگ احزاب و موقعي که حضرت عازم مکه شد اينها هم تقاعد کردند که شرحش ميآيد و حضرت در حديبيه که نزديک مکه بود بيعت گرفت چنانچه شرحش گذشت خداوند خبر ميدهد که شما موقعي که فتح خيبر گرديد بني قريظه را هلاک کرديد و غنائم آنها را بدست آورديد اينکه منافقين که تخلف کردند ميگويند: بگذاريد ما هم با شما شرکت کنيم در غنائم آنها ميخواهند کلام خدا را تغيير دهند. بفرما شما هرگز متابعت نميکنيد خداوند قبلا خبر داده پس ميگويند: شما از راه حسد ما را منع ميکنيد بلکه اينها نميفهمند مگر قليلي.
جلد 16 - صفحه 207
سَيَقُول‌ُ المُخَلَّفُون‌َ منافقين و کساني که في قلوبهم مرض است: إِذَا انطَلَقتُم إِلي مَغانِم‌َ لِتَأخُذُوها غنائم خبير و يهود ذَرُونا نَتَّبِعکُم ما هم جزو شما مؤمنين مجاهدين هستيم بايد سهم از غنائم داشته باشيم.
يُرِيدُون‌َ أَن يُبَدِّلُوا کَلام‌َ اللّه‌ِ وعده الهي در حديبيه که کساني که بيعت کردند غنائمي بدست ميآورند و اينها بيعت نکردند و تخلف کردند.
قُل لَن تَتَّبِعُونا هرگز شما متابعت ما را نميکنيد کَذلِکُم قال‌َ اللّه‌ُ مِن قَبل‌ُ خداوند قبلا خبر داده از حال شما.
فَسَيَقُولُون‌َ بَل تَحسُدُونَنا ميگويند که اينکه منع شما ما را از غنائم از روي حسد است.
بَل کانُوا لا يَفقَهُون‌َ إِلّا قَلِيلًا دو نحو تفسير شده يکي آنکه: فقه و فهم شما بسيار کم است جزئي از احکام دين را ميفهميد، ديگر آنکه: قليلي از شما ميفهمند که معاندين باشند.