تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) ما خَلَقْنَا السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ ما بَيْنَهُما إِلاَّ بِالْحَقِّ وَ أَجَلٍ مُسَمًّى وَ الَّذِينَ کَفَرُوا عَمَّا أُنْذِرُوا مُعْرِضُونَ «3» ما خَلَقْنَا السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ‌: نيافريديم آسمانها و زمينها را، وَ ما بَيْنَهُما: و آنچه ميان آنها است از انواع و اصناف مخلوقات، إِلَّا بِالْحَقِ‌: مگر به راستى و درستى، يعنى معلل به غرض صحيح که مقتضاى حکمت و معدلت است نه از روى عبث و لغو، زيرا فعل عبث قبيح، و صدور آن از حکيم على الاطلاق قبيح است. و چون ذات سبحانى غنى على الاطلاق باشد، پس آن غرض و فايده راجع به بندگان، و نفعى حقيقى نيست مگر ثواب و ايصال فيض، و آن باعث صدور تکليف امر و نهى و تعبد بندگان است تا به امتثال آن فيض سبحانى و ثواب ابدى را دريابند، پس خلق آسمان و زمين و آنچه در آنهاست براى ثبوت حق و ارشاد به حق خواهد بود. وَ أَجَلٍ مُسَمًّى‌: و نيافريديم اين موجودات را مگر به تقدير و زمانى نام برده شده و معين و آن روز قيامت است که همه خلايق به آن منتهى مى‌شوند، يا تقدير اجل هر يک از آن اشياء که بقاى مدت هر يک از آنها است. وَ الَّذِينَ کَفَرُوا: و آنانکه کافر شدند به خدا و رسول و قيامت، عَمَّا أُنْذِرُوا: از آنچه‌ جلد 12 - صفحه 67 ترسانيده شدند از اهوال آن روز که به آن منتهى خواهند شد، مُعْرِضُونَ‌: روى گردانندگانند، يعنى در وقوع و دلايل آن تفکر نمى‌کنند تا يقين حاصل نموده براى آن مستعد و مهيا شوند و تدارک نمايند.