اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
ما خَلَقنَا السَّماوات‌ِ وَ الأَرض‌َ وَ ما بَينَهُما إِلاّ بِالحَق‌ِّ وَ أَجَل‌ٍ مُسَمًّي وَ الَّذِين‌َ کَفَرُوا عَمّا أُنذِرُوا مُعرِضُون‌َ «3»
ما خلق نکرديم آسمان‌ها و زمين و آنچه بين اينکه دو است مگر بحق و مدت معيني و کساني که کافر شدند از آنچه که انذار ميشوند اعراض ميکنند.
ما خَلَقنَا السَّماوات‌ِ آنچه در عالم بالا است از عرش و کرسي و لوح و قلم و کرات جويه شمس و قمر و ستارگان و سدرة المنتهي و بيت المعمور و جنة- المأوي و غير اينها.
وَ الأَرض‌َ از جمادات و نباتات و جبال و معادن و فلزّات و غير اينها، وَ ما بَينَهُما از هواي بين آسمان و زمين و جن و انس و ملک و غيرهم و باران و غير اينها،
جلد 16 - صفحه 134
إِلّا بِالحَق‌ِّ بدون حکمت و مصلحت نيست که يکي از حکم و مصالح آن اينکه است که بتوانند بندگانش تحصيل سعادت و رستگاري و فوز بنعم الهي کنند و به آن نعم بهشتي دائمي ابدي نائل شوند که:
من نکردم خلق تا سودي کنم || بلکه تا بر بندگان جودي کنم
ما خَلَقت‌ُ الجِن‌َّ وَ الإِنس‌َ إِلّا لِيَعبُدُون‌ِ ذاريات آيه 56 وَ أَجَل‌ٍ مُسَمًّي و مدت معيني که نام نهاده شده که روز قيامت باشد که تغييرات کلي در عالم واقع مي‌شود: يَوم‌َ تُبَدَّل‌ُ الأَرض‌ُ غَيرَ الأَرض‌ِ وَ السَّماوات‌ُ ابراهيم آيه 49، و بسيار از آيات ديگر که مکرر بيان شده و تعبير به مسمي يا براي اينکه است که معين عند اللّه است: يَسئَلُونَک‌َ عَن‌ِ السّاعَةِ أَيّان‌َ مُرساها قُل إِنَّما عِلمُها عِندَ رَبِّي لا يُجَلِّيها لِوَقتِها إِلّا هُوَ اعراف آيه 186 يا براي اينکه است که در دفتر الهي ثبت شده.
وَ الَّذِين‌َ کَفَرُوا عَمّا أُنذِرُوا مُعرِضُون‌َ اعراض آنها يا براي اينکه است که منکر قيامت هستند مثل طبيعي، يا اينکه خود را معاف ميدانند مثل يهود و نصاري که گفتند: لَن يَدخُل‌َ الجَنَّةَ إِلّا مَن کان‌َ هُوداً أَو نَصاري بقره آيه 105 يا براي اينکه اهميتي باو نميدهند مثل اکثر ناس