اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ إِذا حُشِرَ النّاسُ کانُوا لَهُم أَعداءً وَ کانُوا بِعِبادَتِهِم کافِرِينَ «6»
و زماني که محشور شدند ناس بودند اينکه آلهه اعداء عبده خود و بودند بعبادت آنها کافرين بلکه بکلي منکر ميشوند چنانچه ميفرمايد: وَ يَومَ نَحشُرُهُم جَمِيعاً ثُمَّ نَقُولُ لِلَّذِينَ أَشرَکُوا مَکانَکُم أَنتُم وَ شُرَکاؤُکُم فَزَيَّلنا بَينَهُم وَ قالَ شُرَکاؤُهُم ما کُنتُم إِيّانا تَعبُدُونَ يونس، آيه 28.
وَ إِذا حُشِرَ النّاسُ جميع افراد مؤمن و کافر و مشرک و ضال و مضل.
کانُوا لَهُم أَعداءً چنانچه ميفرمايد: الأَخِلّاءُ يَومَئِذٍ بَعضُهُم لِبَعضٍ عَدُوٌّ إِلَّا المُتَّقِينَ زخرف آيه 68.
آلهه مشرکين اعداء مشرکين هستند، اما عداوت ملائکه و جن و انس از ذوي العقول واضح، اما عداوت اصنام و حيوانات و اشجار براي اينکه است که آنها را هم جهنم ميبرند براي اينکه مشرکين عبده آنها بودند که ميفرمايد:
إِنَّکُم وَ ما تَعبُدُونَ مِن دُونِ اللّهِ حَصَبُ جَهَنَّمَ أَنتُم لَها وارِدُونَ لَو کانَ هؤُلاءِ آلِهَةً ما وَرَدُوها وَ کُلٌّ فِيها خالِدُونَ انبياء آيه 98.
وَ کانُوا بِعِبادَتِهِم کافِرِينَ يا بکلي انکار ميکنند يا اقرار و اعتراف باين که ما آلهه نبوديم و اينکه مشرکين از روي کفر و جهالت عبادت ما را ميکردند و ما از آنها بيزاريم.