اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ مَن أَضَلُّ مِمَّن يَدعُوا مِن دُونِ اللّهِ مَن لا يَستَجِيبُ لَهُ إِلي يَومِ القِيامَةِ وَ هُم عَن دُعائِهِم غافِلُونَ «5»
و کيست گمراهتر از کسي که بخواند از غير خدا کسي را که اجابت نمي کند او را تا روز قيامت يعني اگر تا روز قيامت او را بخواند اجابت نميکند و آنهايي را که ميخواند از دعاء او غافل هستند، در جاي ديگر ميفرمايد: وَ الَّذِينَ تَدعُونَ مِن دُونِهِ ما يَملِکُونَ مِن قِطمِيرٍ إِن تَدعُوهُم لا يَسمَعُوا دُعاءَکُم وَ لَو سَمِعُوا مَا استَجابُوا لَکُم وَ يَومَ القِيامَةِ يَکفُرُونَ بِشِرکِکُم فاطر، آيه 14 و 15 وَ مَن أَضَلُّ يعني گمراهتر از اينکه نيست حتي طبيعي طبيعت را نميخواند و عادم الشعور ميداند.
مِمَّن يَدعُوا مِن دُونِ اللّهِ مثل اصنام و شمس و قمر و کواکب و گاو و گوساله و آتش و درخت.
جلد 16 - صفحه 136
مَن لا يَستَجِيبُ لَهُ حتي ملائکه و جن و انس که شاعر هستند اجابت نميکنند.
إِلي يَومِ القِيامَةِ و لو تا روز قيامت آنها را دعوت کني.
وَ هُم عَن دُعائِهِم غافِلُونَ حتي فرداي قيامت ميگويند ملائکه که اينها ما را عبادت نميکردند که ميفرمايد: يَومَ يَحشُرُهُم جَمِيعاً ثُمَّ يَقُولُ لِلمَلائِکَةِ أَ هؤُلاءِ إِيّاکُم کانُوا يَعبُدُونَ قالُوا سُبحانَکَ أَنتَ وَلِيُّنا مِن دُونِهِم بَل کانُوا يَعبُدُونَ الجِنَّ أَکثَرُهُم بِهِم مُؤمِنُونَ سبأ آيه 39 و 40، که حتي ملائکه هم غافل هستند از عبادت آنها.