اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ اذکُر أَخا عادٍ إِذ أَنذَرَ قَومَه‌ُ بِالأَحقاف‌ِ وَ قَد خَلَت‌ِ النُّذُرُ مِن بَين‌ِ يَدَيه‌ِ وَ مِن خَلفِه‌ِ أَلاّ تَعبُدُوا إِلاَّ اللّه‌َ إِنِّي أَخاف‌ُ عَلَيکُم عَذاب‌َ يَوم‌ٍ عَظِيم‌ٍ «21»
و ياد کن براي قوم خود برادر عاد را که حضرت هود باشد زماني که انذار کرد قوم خود را که عاد باشند بالاحقاف در زمين رمل سار و بتحقيق گذشت از پيش از آن انذار کننده و از بعد از آن اينکه عبادت نکنيد مگر خداي متعال را محققا من ميترسم بر شما عذاب روز با عظمتي را.
وَ اذکُر أَخا عادٍ تعبير ببرادر براي اينکه است که حضرت هود از همين
جلد 16 - صفحه 151
قوم عاد بود که بعد از حضرت نوح مبعوث برسالت شد و بين نوح و هود طول زماني فاصله شد زيرا بعد از طوفان تمام هلاک شدند و آنچه بشر در زمان هود دنيا را پر کرده بودند اولاد نوح بودند که او را آدم ثاني گفتند.
إِذ أَنذَرَ قَومَه‌ُ که عاد باشند و جمعيت زياد با ثروت و مکنت بودند و عمارات عاليه داشتند که ميفرمايد: أَ لَم تَرَ کَيف‌َ فَعَل‌َ رَبُّک‌َ بِعادٍ إِرَم‌َ ذات‌ِ العِمادِ الَّتِي لَم يُخلَق مِثلُها فِي البِلادِ فجر آيه 5 و 6 و 7.
بِالأَحقاف‌ِ جمع حقف بياباني که رمل زياد داشته باشد که مثل کوه روي هم ريخته و نزديک دريا و اطراف آن اشجار روئيده که قوم عاد در اطراف آن رملسار بود.
وَ قَد خَلَت‌ِ النُّذُرُ مِن بَين‌ِ يَدَيه‌ِ از آدم و شيث، ادريس، نوح و انبياء بين آنها که تمام انذار ميکردند.
وَ مِن خَلفِه‌ِ مثل صالح، ابراهيم، اسمعيل، لوط، اسحاق، يعقوب، يوسف، شعيب، موسي، هارون، زکريا، يحيي، عيسي و غير اينها اشاره به اينکه در هر عصري انبياء بسيار بودند که انذار ميکردند و انذار هود اينکه بود که:
أَلّا تَعبُدُوا إِلَّا اللّه‌َ که دعوت مي‌کرد بتوحيد که اول وظيفه انبياء بوده.
إِنِّي أَخاف‌ُ عَلَيکُم عَذاب‌َ يَوم‌ٍ عَظِيم‌ٍ ممکن است يوم القيامة باشد يا روزي که بباد هلاک شوند.