تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ أُوتُوا نَصِيباً مِنَ الْکِتابِ يُدْعَوْنَ إِلى کِتابِ اللَّهِ لِيَحْکُمَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ يَتَوَلَّى فَرِيقٌ مِنْهُمْ وَ هُمْ مُعْرِضُونَ «23»
شأن نزول: ابن عباس نقل نموده که: زمان حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مردى و زنى از اشراف يهود زنا کردند. چون در تورات حکم آنها رجم بود، خدمت حضرت آمدند به تصور آنکه شايد تخفيف باشد. حضرت حکم به رجم فرمود. برخى گفتند: بر ايندو جور نمودى، حکم آنها رجم نيست! حضرت
«1» بحار الانوار، جلد 14، صفحه 48 (بنقل از کتاب سعد السعود سيّد بن طاوس)
تفسير اثنا عشرى، ج2، ص: 50
فرمود: دروغ مى‌گوئيد، بعد حضرت امر فرمود تورات را حاضر کنند؛ اعلم آنها «ابن صوريا» شروع به خواندن تورات کرد، چون به آيه رجم رسيد، تلاوت نکرد و کتمان نمود. «عبد اللّه بن سلام» برخاست و دست او را از آنجا برداشته، آيه رجم را تلاوت نمود. حضرت فرمود: دانستيد حکم همان بود که من نمودم.
پس امر فرمود هر دو را رجم کردند. حق تعالى در اين قضيه، آيه شريفه نازل فرمود: «1» أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ: آيا نمى‌نگرى به سوى کسانى که، أُوتُوا نَصِيباً مِنَ الْکِتابِ: عطا شده‌اند بهره‌اى از کتاب تورات مثل اينگونه اشخاص، يُدْعَوْنَ إِلى کِتابِ اللَّهِ: خوانده مى‌شوند به سوى کتاب خدا که تورات باشد، لِيَحْکُمَ بَيْنَهُمْ: تا حکم نمايد تورات ميان ايشان. نزد بعضى اين محاکمه راجع به اوصاف حضرت بود که در تورات مسطور بود و آنها ابا داشتند. ثُمَّ يَتَوَلَّى فَرِيقٌ مِنْهُمْ: پس پشت مى‌کنند گروهى از ايشان که رؤساى يهودند، وَ هُمْ مُعْرِضُونَ: در حالتى که ايشان اعراض کنندگانند از حق. اين استبعاد است براى تولى آنان، با وجود علم آنها به آنکه رجوع به کتاب آسمانى براى حکومت، واجب است.