آيات 3 تا 5 که نشانههاى آفرينش را مطرح مىکند، در پايان هر کدام از آيات، يک دسته مورد خطاب قرار گرفتهاند؛ يک بار اهل ايمان، يک بار اهل يقين و بار ديگر اهل تعقّل، شايد بدان جهت که راه ايمان از راه عقل جدا نيست و هردو انسان را به يقين مىرساند.
جلد 8 - صفحه 514
البتّه در آفرينش انسان و جنبندگان مسئله دقيقتر و گستردهتر است و دقّت و تأمل در آن سبب يقين مىشود.
تنظيم گردش زمين و پى در پى آمدن شب و روز يکى ديگر از نشانههاى قدرت و حکمت الهى است، اگر اين گردش نبود يا کند و يا تند بود زندگى فلج مىشد، لذا زمانى اهميّت اين نعمتها روشنتر مىشود که از انسان گرفته شود.
باد و باران و شب و روز، نقش مهمى در حيات موجودات زمينى دارند که در يک آيه در کنار هم مطرح شدهاند.
آفرينش يک مسئله است و اداره کردن و روزى دادن مسئله ديگر، روزى هر آفريدهاى از ابتداى آفرينش تنظيم شده است.
خداوند، کتاب را براى زنده شدن دلها و باران را براى زنده شدن گِلها نازل کرده است.
مراد از اختلاف شب و روز يا پيدا شدن يکى خلف ديگرى است و يا تفاوت ساعات شب و روز است که گاهى روز بلند و شب کوتاه و گاهى بر عکس است.
در باد سه نعمت مهم وجود دارد: جا به جا کردن ابرها، تلقيح گياهان و تصفيهى هوا.
در تمام قرآن، هرگاه سخن از آفرينش شب و روز است، نام شب مقدّم است. «اللَّيْلِ وَ النَّهارِ»