تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
فَکَيْفَ إِذا جَمَعْناهُمْ لِيَوْمٍ لا رَيْبَ فِيهِ وَ وُفِّيَتْ کُلُّ نَفْسٍ ما کَسَبَتْ وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ «25»
فَکَيْفَ إِذا جَمَعْناهُمْ: پس چگونه است حال ايشان زمانى که جمع فرمائيم ايشان را، لِيَوْمٍ لا رَيْبَ فِيهِ: براى حساب روزى که هيچ شکى در وقوع آن نيست حقيقتا و واقعا، اگرچه مردم شک داشته باشند در آن، زيرا برهان عقلى قائم است به اثبات معاد و قيامت براى جزاى اعمال، و شکّ شکاک، واقع را از بين نبرد. وَ وُفِّيَتْ کُلُّ نَفْسٍ: و تمام و وافى بدون نقص جزا داده شود هر نفسى از مؤمن و کافر و مطيع و عاصى، ما کَسَبَتْ: آنچه کسب نموده و بجا آورده از خير و شر و طاعت و معصيت، وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ: و هيچکس از نفس انسانى ظلم گرديده نشوند به نقصان ثواب و زيادتى عقاب، بلکه جزا و پاداش مطابق افعال و موافق اعمال خواهد بود.
«1» سوره مائده، آيه 18
تفسير اثنا عشرى، ج2، ص: 52
در «ابواب الجنان» از حضرت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مروى است که افتخار مردمان در دنيا بر شش چيز است: 1- به جمال، 2- به فصاحت، 3- به اصل و نسب، 4- به مال و فرزند، 5- به قوت، 6- به سلطنت؛ و تمام، روز قيامت منتفى خواهد شد. پس حق تعالى فرموده: بگو به آنکه به جمال مىنازد، تَلْفَحُ وُجُوهَهُمُ النَّارُ: کسانى که ميزان اعمال آنها از حسنات سبک باشد، مىسوزاند رويهاى ايشان را آتش جهنم. و بگو به آنکه به فصاحت کلام مىنازد، الْيَوْمَ نَخْتِمُ عَلى أَفْواهِهِمْ: روز قيامت مهر مىزنيم به دهنهاى ايشان. و بگو به آنکه به اصل و نسب مىنازد، فَإِذا نُفِخَ فِي الصُّورِ فَلا أَنْسابَ بَيْنَهُمْ: چون در صور دميده شود، پس نيست نسبت ميان ايشان. و بگو به آنکه به مال و فرزند مىنازد، يَوْمَ لا يَنْفَعُ مالٌ وَ لا بَنُونَ: که فايده نرساند مال و نه اولاد. و بگو به آنکه به قوت بازو مىنازد، عَلَيْها مَلائِکَةٌ غِلاظٌ شِدادٌ: بر آتش جهنم موکلند ملائکه در نهايت غلظت و شدت. و بگو به آنکه به سلطنت مىنازد، لِمَنِ الْمُلْکُ الْيَوْمَ لِلَّهِ الْواحِدِ الْقَهَّارِ: روز قيامت همه مردمان را جمع و خطاب الهى رسد: براى کيست امروز مالکيت و ملکيت خاصه؟ جواب داده شود: براى خداى يکتاى قهار.