اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ لَقَد آتَينا بَنِي إِسرائِيل‌َ الکِتاب‌َ وَ الحُکم‌َ وَ النُّبُوَّةَ وَ رَزَقناهُم مِن‌َ الطَّيِّبات‌ِ وَ فَضَّلناهُم عَلَي العالَمِين‌َ «16»
و هر آينه بتحقيق داديم بني اسرائيل را کتاب و حکمت و نبوّت و روزي داديم آنها را از طيبات و برتري داديم آنها را بر عالمين.
وَ لَقَد آتَينا بَنِي إِسرائِيل‌َ الکِتاب‌َ توراة و زبور و انجيل بموسي و داود و عيسي.
وَ الحُکم‌َ که علم بمصالح و مفاسد باشد که مميز بين حق و باطل، و خير و شرّ، و نفع و ضرر، و سعادت و شقاوت، و نجات و هلاکت، و ثواب و عقاب باشد که انبياء براي آنها بطريق اوفي بيان کردند.
وَ النُّبُوَّةَ که انبياء بني اسرائيل بسيار بودند حتي بعضي گفتند: بالغ بر هزار نبي‌ّ که اسماء بعضي از آنها را خداوند در قرآن و در أخبار ذکر فرموده‌اند مثل يعقوب و يوسف و شعيب و موسي و هارون و زکريا و يونس و يحيي و عيسي و خضر و الياس و ذا الکفل.
وَ رَزَقناهُم مِن‌َ الطَّيِّبات‌ِ علاوه از فواکه و حبوبات و خضرويات نزول من و سلوي بر آنها و غير اينها.
جلد 16 - صفحه 116
وَ فَضَّلناهُم عَلَي العالَمِين‌َ نظر باين که مسلم است که پيغمبر خاتم (ص) و اوصياء طيبين او و دين و شريعت او و کتاب او و امت مرحومه او و ساير شئونات او، و اعطاء مقام شفاعت کبري و ساير تفضلات الهي افضل و اکمل و اتم‌ّ بر تمامي انبياء و اوصياء انبياء و امم آنها و دين و شريعت و صحف و کتب آنها بوده لذا بعضي از مفسرين گفتند: مراد عالمين زمان خود آنها است که دوره بني اسرائيل باشد، و بعضي گفتند: مراد افضليت از کثرت انبياء در آنها است و اينکه دو وجه بنظر ما تمام نيست زيرا العالمين جمع محلي بالف و لام افاده عموم دارد و کلمه فضلناهم اطلاق دارد تمام جهات فضيلت را شامل ميشود لکن عمومات کتاب و مطلقات آن ظهور در عموم و اطلاق دارد و نص‌ّ نيست که قابل تخصيص و تقييد نباشد و در مقام خود گفته‌ايم که قابل تخصيص و تقييد هست به مخصص و مقيد معتبر از خبر متواتر و يقيني الصدور و دليل قطعي عقلي و نقل معتبر، و چون بنص‌ّ قرآن و ضرورت دين و برهان عقلي و اخبار متواترة و قطعي الصدور و اخبار معتبره ثابت شده که پيغمبر اسلام و اوصياء او و امت او و کتاب او و دين او افضل من جميع الجهات هستند ما عموم العالمين و اطلاق فضلناهم را را تخصيص و تقييد ميکنيم و محتاج بتأويل نيستيم، هذا ما عندنا.