نکته‌های تفسیر نور

اين آيه به منزله‌ى دليل آيه قبل است؛ در آيه قبل خوانديم که خلافکاران گمان مى‌کنند که ما آنان را مثل مؤمنان قرار مى‌دهيم. اين آيه آن را خيال باطلى دانسته و مى‌فرمايد: مگر نمى‌دانند آسمان‌ها و زمين بر اساس حقّ آفريده شده و در يک نظام حقّ، خوبان و بدان يکسان نيستند. آرى، لازمه‌ى حقّ بودن خلقت، عدالت در مجازات است. حقّ به چيزى گويند که بر اساس حکمت و منطق باشد. خلقت بر اساس حقّ، يعنى آفرينش بر اساس برنامه و هدف. دليل معاد حکمت و عدل الهى است که در اين آيه به هر دو اشاره شده است. امّا حکمت: اگر انسان با مرگ به نيستى رود، آفرينش بيهوده خواهد بود در حالى که آفرينش بر اساس حقّ و حکيمانه و هدفدار است، کدام کوزه‌گر حاضر است کوزه‌هايش را پس از ساختن بيهوده بشکند و مگر مى‌شود آفرينش با مرگ محو شود؟ امّا عدالت: کيفر هر کس بدون آنکه به او ظلم شود داده مى‌شود. آرى، اگر کيفر داده نشود و يا بيش از حد داده شود، ظلم است.