تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
قُلِ اللَّهُمَّ مالِکَ الْمُلْکِ تُؤْتِي الْمُلْکَ مَنْ تَشاءُ وَ تَنْزِعُ الْمُلْکَ مِمَّنْ تَشاءُ وَ تُعِزُّ مَنْ تَشاءُ وَ تُذِلُّ مَنْ تَشاءُ بِيَدِکَ الْخَيْرُ إِنَّکَ عَلى کُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ «26»
ترجمه
بگو بار خدايا اى صاحب اختيار پادشاهى ميدهى پادشاهى را بهر کس بخواهى و ميستانى پادشاهى را از هر کس بخواهى و عزيز ميکنى هر کس را بخواهى و ذليل ميکنى هر کس را بخواهى در دست تو است خير همانا تو بر هر چيز توانائى.
تفسير
يکى از خرافات يهود اين بود که ميگفتند بايد پيغمبر از بنى اسرائيل و نويسنده باشد و کسيکه امّى باشد و از اولاد اسمعيل صلاحيت نبوت را ندارد لذا خداوند در مقام ابطال اين عقيده به پيغمبر خود فرمود بگو اى خدائى که مالک سلطنت حقه حقيقيه ملک وجودى بنا بر آنکه مالک الملک صفت اللهم باشد يا اى خدا اى صاحب اختيار ملک هستى بنابر آنکه منادى باشد و حرف ندا حذف شده باشد چنانچه در اللهم گويند که حرف ندا حذف شده و بجاى آن ميمى در آخر کلمه اضافه نمودند تو ميدهى هر سلطنت و ملکى را بهر کس بخواهى و ميستانى هر پادشاهى و دولت را از هر کس بخواهى پس سلطنت تو عام است و هر سلطنتى که بدهى و بگيرى خاص و عزت مى
جلد 1 صفحه 396
دهى هر کس را بخواهى در دنيا و دين و ذلت ميدهى هر کس را بخواهى خير و صلاح و خوبى در دست تست ميدهى آن را بدوستان خود على رغم دشمنان خود و بر هر ممکنى توانائى و بعضى گفتهاند در زمان حفر خندق در اطراف مدينه بسنگ بزرگى برخوردند که اصحاب از شکستن آن عاجز شده و حضرت ختمى مرتبت بدست مبارک خود آن سنگ را بسه ضربت خورد کرد و در هر ضربتى برقى ظاهر شد که قصر سلطان مملکتى را ارائه ميداد مانند ايران و روم و يمن و پيغمبر (ص) مژده فتح آن ممالک را داد و منافقين استهزاء نمودند و اين آيه نازل شد در هر حال ملک اعم از سلطنت و نبوت و امامت است و بنظر حقير شامل سلطنت باطل نميشود و اللّه اعلم.